سایه سنگین نژادپرستی روی فوتبال انگلیس؛ چرا سیاهپوستان سرمربی نمیشوند؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، بررسی آمارهای منتشرشده در هفته گذشته نشان میدهد بازیکنان رنگینپوست با وجود دارا بودن سهم گسترده بین بازیکنان حرفهای فوتبال انگلیس، شانس ناچیزی برای رسیدن به جایگاه سرمربی و مدیر ورزشی تیمها دارند و بازیکنانی که اصلیت آسیایی دارند به دلایل گوناگون شانس بسیار کمی برای حضور در ترکیب تیمهای حرفهای فوتبال به دست میآورند. انتشار این آمار بار دیگر فعالان مبارزه با نژادپرستی و مسئولان فوتبال و رسانهها را ناچار به موضعگیری کرد.
به دنبال جان باختن جرج فلوید در سال ۲۰۲۰، نهادهای مختلف ورزشی و غیرورزشی طی بیانیههای مختلف تعهد خود به برابری و مبارزه با تبعیض را ابراز کردند. اتحادیۀ فوتبال انگلیس مقرراتی اجمالی و داوطلبانه وضع کرد که تحت عنوان «نظامنامه تنوع رهبری فوتبال» در اختیار باشگاهها و نهادهای فوتبالی مختلف قرار گرفت. اجرای تعهدات نظامنامه اختیاری بود و مطابق مفاد آن، تعداد استخدامهای باشگاهها از نژادها و جنسیتهای مختلف با نسبت جمعیت گروهها در جامعه برابر میشد. به عنوان مثال باید ۵۰ درصد استخدامهای جدید در سرمربیگری فوتبال بانوان و ۳۰ درصد مدیران ورزشی به زنان اختصاص یابد. همینطور ۱۵ درصد مدیران جدید، ۲۵ درصد سرمربیان جدید فوتبال مردان و ۱۵ درصد سرمربیان جدید فوتبال زنان از اقلیتهای نژادی (شرق آسیا، رنگینپوست و...) انتخاب شوند.
شکست خوردن نظامنامه
بررسی آمارهایی که اتحادیۀ بازیکنان حرفهای رنگینپوست منتشر کرده نشان میدهد با این که ۴۳ درصد از بازیکنان لیگ برتر و ۳۴ درصد از بازیکنان سطوح پایینتر سیاهپوست هستند، تنها ۴.۴ درصد از سرمربیان شاغل در سطوح مختلف فوتبال انگلیس سیاهپوست هستند. به عبارت بهتر در فوتبال انکلیس از هر ۵ بازیکن ۲ نفر رنگینپوست هستند اما از هر ۲۵ سرمربی تنها یک نفر. جالب این که ۱۴ درصد از دارندگان گواهی حرفهای یوفا سیاهپوستند اما آمار سیاهپوستان شاغل در مشاغل اجرایی و مدیریتی فوتبال انگلیس به ۱.۶ درصد کاهش پیدا میکند. به عبارت بهتر سفیدپوستان شانس ۱۰ برابری برای تصدی مشاغل مدیریتی دارند. همچنین تنها ۰.۴۵ درصد از افرادی که اصالت جنوب آسیایی دارند به ترکیب تیمهای فوتبال راه پیدا میکنند در حالی که نسبت جمعیتی آنان در آکادمیها دوبرابر این عدد و در جامعۀ انگلیس ۲۰ برابر این عدد است. نظامنامۀ تنوع در مدیریت فوتبال به امضای ۶۰ باشگاه شاغل در فوتبال انگلیس از جمله هر ۲۰ تیم لیگ برتری رسید اما آمار نشان میدهد از ۸ دستورالعمل آن تنها ۲ مورد اجرایی شده.
موفقیت سازمانهای فوتبالی
آمار نشان میدهد باشگاهها نه تنها در رسیدن به درصد تعیینشده ناکام بودهاند که در بعضی فاکتورها به نسبت سال گذشته پسرفت هم کردهاند. حضور سیاهپوستان در پستهای مدیریتی در سال حاضر به ۱۰.۳ درصد رسیده که از ۱۵ درصد تعیینشده پایینتر است و نسبت به ۱۷.۸ درصد سال گذشته پسرفت کرده. همچنین آمار استفاده از آسیاییهای انگلیس در این پستها از ۱۹.۸ درصد در سال گذشته به ۱۷.۸ درصد در سال ۲۰۲۲ رسیده که با ایدهآل ۳۰ درصد تفاوت زیادی دارد. با این حال نهادهای فوتبالی بالادستی (اتحادیه، سازمان لیگ و لیگ برتر) در استخدامهای خود تا حدودی موفق به رعایت نظامنامه شدهاند و از ۸ فاکتور تعیینشده در ۷ مورد به حد نصاب رسیدهاند. مارک بولینگام، مدیر اجرایی اتحادیه میگوید: «تغییر در فرآیندهای استخدام تغییر در فضای فوتبال را آغاز کرده. با این حال، کارهای زیادی برای انجام باقی مانده. تعدادی از باشگاهها پیش ازین شروع به کار کردهاند و انتظار داریم در آینده باشگاههای بیشتری از این اصول پیروی کنند».
وعدههای پوشالی
نهادهای فعال در حقوق اقلیتها از «بیانیهها، کلمات زیبا و ابراز ناراحتیها» خسته شدهاند. سنجای بانداری، رئیس یکی از نهادهای مبارزه با نژادپرستی میگوید: «بسیاری از گروههای نژادی و جامعههای اقلیت، ۵۰ سال گذشته را به چرخه ناامیدکننده وعدهها، امیدهای برانگیختهشده و ناامیدی گذراندهاند. فوتبال در موقعیتی بحرانی قرار دارد و اتخاذ تصمیمات درست ضروری است. نظامنامه تنوع رهبری آخرین طرح شکستخورده و فرصت از دست رفته نخواهد بود؛ طرحی که خوشبینی مثبت اولیه را به بیاعتمادی و ناراحتی تبدیل کرد. باشگاهها باید با این آمار ناگوار مواجه شوند. این شجاعت و شفافیت عمیقی میطلبد». لس فردیناند، مدیر ورزشی کوئینز پارک رنجرز و تنها مدیر ورزشی سیاهپوست در کل فوتبال انگلیس میگوید از ابتدا به موفقیت این طرح مشکوک بوده زیرا اجرای آن داوطلبانه است.
امید به آیندۀ بهتر
آزادی و برابری هدف اساسی انسان امروز است. این یکی از اصول پذیرفتهشده مردم جهان است که هیچکس نباید به دلیل نژاد، جنسیت، رنگ پوست و دیگر ویژگیهای انسانی خود مورد تبعیض قرار بگیرد. فعالان حقوق اقلیتها از بیاثر و بیروح شدن شعارها و بیانیهها میگویند. دلروی کارینالدی، مدیر اجرایی اتحادیۀ بازیکنان حرفهای رنگینپوست میگوید: «نهادهایی مانند سازمان ما ایجاد شدهاند چون از شکافهای موجود در فضای فوتبال که باید برای رسیدن به اهداف پر شود، مطلعیم. سازمانهای فوتبالی باید با نهادهای فعال در حقوق اقلیتها همکاری کنند؛ نهادهایی که میتوانند به اتحادیۀ فوتبال برای ایجاد تغییرات معنادار کمک کنند. زمان نمایش و ابراز ناراحتی به پایان رسیده و وقت عمل است».
