شکسته شدن رکورد بیشترین اخراج در تاریخ لیگ انگلیس؛ مدیران عجول، طرفداران کمحوصله
به گزارش فوتبال ۳۶۰، تغییر و تحولات حالوهوای «ورزش برتر» در هزاره جدید، فوتبال مدرن را به جایی رسانده که صندلیهای مدیریتی و نیمکتهای سرمربیگری دیگر به مانند گذشته استوار و محکم نیستند. اخراج سرمربی اصلاً خبر خاص و نادری به شمار نمیرود و هرچند هفته یک بار نیمکت یک تیم دچار تغییرات اساسی میشود.
این روزها انتشار بیانیه رسمی باشگاهها با تصویر پرچم کرنری که نشان باشگاه روی آن درج شده، برای دوستداران فوتبال به تجربهای تکراری تبدیل شده و این موضوع، یعنی تغییر سریع سرمربیان و مهلت کمی که برای احیا و بازگشت در اختیار آنها قرار میگیرد در فوتبال انگلیس به عنوان تجاریترین مرکز فوتبال جهان، بیش از هر کشور دیگری به چشم میخورد. حتی در مقایسه با همین یک دهه گذشته هم فرصتی که سرمربیان به طور متوسط برای نتیجه گرفتن در یک باشگاه فوتبال به دست میآورند به نصف کاهش پیدا کرده. سیلاب دلارهای ناشی از تبلیغات، حق پخش تلویزیونی و سرمایهگذاریهای برونمرزی کلان، باشگاههای انگلیس را در موقعیتی قرار میدهد که کسب نتایج خوب و جامها، پیش از آنکه یک افتخار به شمار آید، اجبار به حساب میآید و این یعنی با هر سابقه و کارنامهای، در صورتی که نتایج نه چندان درخشان ادامه پیدا کند، کاسه صبر هواداران خیلی زود لبریز خواهد شد.
سرمایهگذاری بیشتر، صبر کمتر
وقتی الکس فرگوسن در سال ۲۰۱۳، برای جانشینی خود در نیمکت منچستر یونایتد، دیوید مویس را از مرسیساید به اولدترافورد کشاند، میدانست «برگزیده تازهوارد» برای تطبیق با شرایط باشگاه و آغاز دوران خود به زمان نیاز خواهد داشت اما احتمالاً هیچ تصوری از بلایی که قرار بود تا چند ماه بعد سر سرمربی بخت برگشته بیاید، نداشت. خود فرگوسن ۳ فصل از ۴ فصل نخست روی نیمکت یونایتد را با کسب رده دورقمی به پایان رسانده بود اما مردم دیگر به اندازه دهه ۸۰ صبور نبودند؛ نه مردم، نه مدیران، نه مالکان و نه رسانهها. این فقط داستان دیوید مویس نیست. قصه غمانگیز صاحبان پرفشارترین شغل در جهان فوتبال است؛ قصهای که ممکن است با فراز و فرودها و گرههای مختلف به هزار شکل گوناگون ادامه پیدا کند اما پایان ماجرا معمولاً شبیه هم است. گراهام پاتر شاید به جدیدترین نسخه از این سلسلهدرامهای غمانگیز تبدیل شود. یکی از بهترین سرمربیان لیگ، تیم شگفتیساز و خودساختهاش را رها میکند تا روی نیمکت پرخرجترین تیم فوتبال انگلیس و در کنار بازیکنان باکیفیت متعدد، بدترین نتایج ممکن را بگیرد. او ممکن است در عرض چند ماه از قله امید به قهقرای اخراج سقوط کند. این روزها و روی نیمکتهای همیشهلرزان باشگاههای فوتبال انگلیس، هیچ خبری غیرمنتطره نیست.
۳۷ اخراج در ۷ ماه
از ابتدای فصل تا نخستین روز ماه مارس، ۳۷ سرمربی در ۴ سطح اول فوتبال انگلیس (لیگ برتر، لیگ قهرمانی، لیگ یک و لیگ ۲) شغل خود را از دست دادهاند. لیگ پررقابت قهرمانی، مثل همیشه دشوارترین جا برای سرمربیگری است. تیمها همیشه فصل را امیدوارانه آغاز میکنند اما به تدریج رقابت بر سر صعود به لیگ برتر به دست ۳ باشگاهی میافتد که سال گذشته از سطح اول برگشتهاند و با کسب درآمدهای هنگفت در دوران حضورشان در لیگ برتر، اسب قدرتمندتر را در اختیار دارند. در این شرایط فشارها روی مسئولان باشگاههای دیگر افزایش پیدا میکند و اخراج سرمربی دمدستترین اقدام برای ایجاد تغییرات کوتاهمدت است. اتحادیه سرمربیان لیگ که بررسی عملکرد سرمربیان و حمایتهای قانونی و اقتصادی از آنها را بر عهده دارد، در مورد اخراجهای مکرر سرمربیان فوتبال در انگلیس ابراز نگرانی کرده. آمارهای منتشرشده توسط این اتحادیه نشان میدهد تا نخستین روز اسفند امسال، جمعاً ۳۶ سرمربی فوتبال شاغل در ۴ لیگ بالاتر انگلیس اخراج شدهاند که روندی صعودی نسبت به سالهای گذشته را نشان میدهد. از سال ۲۰۱۹ تا کنون، در مدت مشابه به ترتیب ۲۷، ۳۰، ۳۲ و ۳۶ بار نیمکت تیمها دکتر تغییر شده. در لیگ برتر امسال درست مانند سال گذشته ۸ سرمربی کار خود را تا این مقطع از فصل از دست دادهاند؛ در حالی که در ۲ فصل قبل از آن دقیقاً نیمی از این آمار تا این قسمت از فصل ثبت شده بود. در حالی که تنها ۲۴ تیم در لیگ قهرمانی انگلیس حضور دارند، اخراج ۱۵ سرمربی در ۷ ماهه نخست این فصل وحشتناک به نظر میرسد؛ در حالی که آمار اخراجهای سطح دوم فوتبال انگلیس در دو سال گذشته هم دورقمی بوده. ریچارد بیوان، مدیر اجرایی اتحادیه سرمربیان لیگ برتر گفت: «لیگ قهرمانی در ۴ سال گذشته بیشترین افزایش را در زمینه اخراج سرمربیان نشان داده؛ موضوعی که ممکن است به انتظار شدید برای صعود به لیگ برتر برگردد. رقابت برای صعود مستقیم یا پلیآف، شدید است و باشگاههای خارج از رقابت به دنبال راهحلهای کوتاهمدت هستند.» او از تأثیر این نگاه نادرست در عملکرد باشگاهها میگوید: «این نگاه کوتاه مدت برعکس استراتژیهای بلندمدت روی تکتک اعضای باشگاه اثر منفی میگذارد و منجر به عدم اطمینان، بیثباتی و ناپایداری در باشگاه میشود. به اخراج سرمربی به عنوان تنها راهحل موجود نگاه میشود که جز چند مورد استثنا، نتایج نامناسبی به بار میآورد.»
سقوط یک دههای
این فصل ۱۵ سرمربی در سطح دوم لیگ انگلیس از مسئولیت کنار رفتهاند. آمار 2 سطح پایینتر لیگ فوتبال، اعداد ۶ و ۷ را نشان میدهد؛ در حالی که در لیگ برتر، متوسط فرصتی که سرمربیان برای حضور و بقا روی نیمکت تیمها به دست میآوردند از ۴ سال در ۲۰۱۲ به تنها ۲ سال در ۲۰۲۲ کاهش پیدا کرده. حتی تغییر دوباره سرمربی هم در فصل جاری چندان اتفاق نادر و عجیبی نبوده. ساوتهمپتون فصل را با رالف هازنهوتل آغاز کرد و بعد از ناتان جونز، حالا با روبن سلس ادامه میدهد؛ اتفاقی که در سطح پایینتر هم برای کوئینز پارک رنجرز و کاردیف سیتی رخ داد. در لیگ قهرمانی تنها ۶ سرمربی اسفندماه سال گذشته هم در پست فعلی خود بودهاند! در آنجا یک سرمربی در ماه جولای، یک نفر در آگوست، ۴ نفر در سپتامبر، ۳ نفر در اکتبر، یک نفر در دسامبر، ۳ نفر در ژانویه و ۲ نفر در ماه گذشته میلادی از سمت خود برکنار شدهاند. به عبارت بهتر به ۹ سرمربی حتی تا پایان مهرماه هم فرصت داده نشده!
اثرات روانی اخراج
درآمدهای کلان و مبالغ سنگینی که سرمربیان لیگ برتری در صورت اخراج دریافت میکنند، معمولاً اثرات روحی این اتفاق را برای آنها به حاشیه میبرد. براندن راجرز در حالی که بعد از شکست در حال گفتوگو با بازیکنان لیورپول بود، خبر اخراج خود را شنید. هادسون، کمک مربی کاردیف که تنها چند ماه بعد از انتخاب، از سمت خود اخراج شد، چندی پیش تصاویری تأثیرگذار از واکنش فرزندانش به این ۲ خبر را در صفحه اجتماعی خانواده خود به اشتراک گذاشت که با واکنش گسترده فوتبالدوستان انگلیسی مواجه شد؛ پسر او با شنیدن خبر انتخاب هادسون با خوشحالی میگوید: «به همه دوستانم خبر خواهم داد!» و تنها چند ماه بعد خبر اخراج را از زبان پدرش میشنود و او را در آغوش میگیرد. ریچی ولنز، سرمربی اخراج شده لیتون اورینت میگوید: «در هفتههای نخست از نظر روحی آسیب میبینید و مدت زیادی در خانه میمانید؛ بدون انجام هیچ کاری.» گراهام پاتر در مورد فشارهای چند ماه گذشته میگوید: «من ۴ ماه است که اینجا به سوالات مختلف در مورد فشار روانی جواب میدهم. وقتی نتایج اینگونه است باید انتقادات را بپذیری اما این یک موضوع ساده نیست. زندگی خانوادگی شما ضربه میخورد، سلامت ذهنی و شخصیت شما تحت تأثیر قرار میگیرد. سخت است.» این روزها سرمربیگری فوتبال با مدت زمان کم برای نشان دادن و اثبات خود، به یک شغل دشوار تبدیل شده. نیل وارناک ۷۴ ساله در مورد بازگشت خود به تیم بحرانزده هادرزفیلد میگوید: «به برنامه مسابقات نگاه میکنی و میگویی؛ آدم باید خیلی احمق باشد که سرمربیگری این تیم را بپذیرد اما خوشبختانه من اینقدر احمق هستم!»
