هزینه یک میلیارد یورویی گریبان بولی را میگیرد؟/ خطر محرومیت سنگین چلسی
به گزارش فوتبال ۳۶۰، هزینههای سنگین و سرسامآور چلسی در ۳ پنجره نقل و انتقالاتی اخیر صدای بسیاری از باشگاههای حاضر در لیگ برتر انگلیس را درآورده و این موضوع که چگونه یک باشگاه میتواند در عرض یک و نیم سال ۹۰۰ میلیون پوند در بازار هزینه کند و از گزند جرایم مربوط به قانون جوانمردانه مالی یوفا در امان بماند به علامت سوالی بزرگ در ذهن فوتبالدوستان جهان تبدیل شده.
تاد بولی و شرکت سرمایهگذاری کلیرلیک با هزینهای کلان، ترکیب مد نظر توماس توخل را ساختند و بعد از اخراج سرمربی فعلی بایرن مونیخ، دست به بازسازی ترکیب به نفع تفکرات گراهام پاتر زدند. عمر سرمربی سابق برایتون هم روی نیمکت همیشه لرزان چلسی کوتاه بود و با آمدن پوچتینو بازیکنان جدیدی جذب شدند: به گونهای که رکورد گرانترین خرید تاریخ باشگاههای لیگ برتری در ۸ ماه گذشته ۲ بار شکسته شد؛ نخستین بار با خرید ۱۰۶ میلیون پوندی انزو فرناندس از بنفیکا و بار دوم با پرداخت ۱۱۵ میلیون پوند در ازای خرید مویسس کایسدو از برایتون. مطابق قوانین یوفا که برای جلوگیری از ورود پولهای غیر فوتبالی به بازار نقل و انتقالات وضع شد، هر باشگاه تنها به اندازه درآمدهای فوتبالی توان هزینه برای خرید و پرداخت دستمزد به بازیکنان را دارد و این موضوع ممکن است کمکم چلسی را به ورطه بحران بکشد. هرچند نظر باشگاه و منتقدان آن در مورد شرایط مالی چلسی کاملاً متفاوت است.
گرانترین خط میانی تاریخ
چلسی بعد از قطعی کردن ۲ انتقال رکورد شکن برای انزو فرناندس و مویسس کایسدو در آستانه قطعی کردن خرید رومئو لاویا از ساوتهمپتون قرار دارد. او احتمالاً با تکرار سناریوی کایسدو و با پس زدن پیشنهاد لیورپول در ازای پرداخت مبلغ پایه ۵۰ میلیون پوند به اضافه پاداش و بندهای اضافی از جمع قدیسها جدا میشود تا مجموع هزینههای مالک میلیاردر چلسی برای پست هافبک مرکزی، با احتساب خرید آندری سانتوس و لسلی اوگوچوکوو به ۳۰۰ میلیون پوند برسد! خرید لاویا مجموع هزینههای مالکان جدید از ژوئن ۲۰۲۲ یعنی ۱۴ ماه پیش تاکنون را از مرز ۹۰۰ میلیون پوند عبور خواهد داد.
تاخت و تاز ادامه دارد
خرید کایسدو و لاویا پایان بلندپروازیهای مالکان چلسی در پنجره تابستانی نقل و انتقالات امسال نیست و خروج کپا آریزابالاگا به مقصد رئال مادرید باعث نیاز پوچتینو به یک دروازهبان جدید خواهد شد. چلسی احتمالاً به خرید یک یا ۲ مهاجم جدید هم علاقهمند است و همه اینها در حالی است که باشگاه هنوز با حامی مالی جدید برای لباس به توافق دست پیدا نکرده. حداقل در فاصله ۲ ساله اخیر، هیچ باشگاه دیگری در سراسر فوتبال جهان از نظر هزینههای سنگین نقل و انتقالاتی به گرد پای چلسی هم نمیرسد و زمزمههای اعتراض دیگر باشگاههای لیگ برتری به نحوه هزینهکرد چلسی کمکم اوج میگیرد. قوانین بازی جوانمردانه مالی یوفا میگوید باشگاهها باید در ازای هر یک یورو درآمد فوتبالی، حداکثر یک یورو برای خرید یا دستمزد بازیکنان هزینه کنند و در هر دوره ۳ ساله، بیشتر از ۹۰ میلیون پوند بدهی، تخلف محسوب میشود. اتحادیه فوتبال اروپا اواخر تابستان سال گذشته چلسی را در فهرست بررسی و پیگیری خود قرار داد. چلسی معتقد است راهبرد مناسبی برای فرار از گزند جریمههای یوفا پیش گرفته اما ابهامات زیادی در مورد رویکرد و آینده اقتصادی باشگاه وجود دارد.
هزینه خرید تمام ماجرا نیست
آنچه در فصل نقل و انتقالات بیشتر به تیتر اخبار رسانههای ورزشی تبدیل میشود، هزینههای کلانی است که باشگاهها برای خرید بازیکنان جدید متحمل میشوند. با این حال گاهی اوقات دستمزد بازیکنان مطرح فشار بیشتری به سرمایههای اقتصادی باشگاه وارد میکند. به عنوان مثال باشگاهی که ۵۰ میلیون یورو برای بستن قرارداد ۵ ساله با بازیکنی که دستمزد هفتگی ۱۰۰ هزار یورویی دارد، پرداخت میکند، نسبت به باشگاهی که با بازیکن جدیدش قراردادی آزاد اما با دستمزد هفتگی ۴۰۰ هزار یورویی میبندد کمتر متضرر خواهد شد. باشگاه اول به طور متوسط سالانه ۱۵ میلیون یورو از دست میدهد اما عدد مندرج در بخش هزینههای جداول حسابداری باشگاه دوم ۲۰ میلیون یورو خواهد بود. با محاسبه موضوع دستمزد، گران قیمت ترین بازیکن تاریخ لیگ برتر انگلیس نه انزو فرناندس و نه کایسدو، بلکه ارلینگ هالند است. هزینه منچسترسیتی برای خرید هالند با توجه به دستمزد، پاداش و پرداخت ۵۱ میلیون پوند به دورتموند، بیشتر از هر بازیکن دیگر در تاریخ لیگ است.
پایان تاریخ انقضای حفره قانونی
بارها در رسانههای ورزشی مختلف بررسی شده شگرد اصلی چلسی برای فرار از محدودیتهای ناشی از قانون بازی جوانمردانه مالی یوفا، استفاده از بند تقسیم هزینه فروش است. طبق قانون پیشین هزینه خرید بین سالهای تداوم قرارداد تقسیم میشود و مستقیماً به حساب سالانه مجموع هزینهها اضافه نمیشد. هزینه ۱۰۰ میلیون پوندی برای خرید یک بازیکن در صورت امضای قرارداد ۱۰ ساله با او به ۱۰ قسمت ۱۰ میلیون پوندی تقسیم میشد. چلسی با استفاده از این قانون هزینههای خود را بین سالهای آینده تقسیم کرده؛ به گونهای که در پنجره زمستانی نقل و انتقالات سال گذشته، تمام بازیکنان جدید با قراردادی ۷ یا ۸ ساله به جمع یاران این تیم پیوستند. با این حال یوفا از تابستان امسال این قانون را حداکثر تا ۵ سال از قرارداد اجرا میکند. قانون جدید در فوتبال انگلیس از سال آینده اجرایی میشود و چلسی تا زمان بازگشت به تورنمنتهای اروپایی فرصتی کوتاه برای تنظیم هزینهها و درآمدها طبق مقررات جدید خواهد داشت. با وجود بسته شدن این حفره در قانون بازی جوانمردانه مالی یوفا، چلسی همچنان بند پخش هزینه بین سالهای قرارداد را یک ترفند مناسب برای برونرفت از فشارهای قانونی میداند.
آیا فروش بازیکنان کافی است؟
یکی از دلایلی که برای تبرئه چلسی از تخلفات مالی آورده میشود، درآمدزایی همیشگی باشگاه از محل فروش بازیکنان مختلف است. چلسی در پنجره تابستانی نقل و انتقالات امسال مجموعاً ۲۰۰ میلیون پوند از محل فروش کای هاورتز به آرسنال، میسون مانت به منچستر یونایتد، متئو کواچیچ به منچستر سیتی و کالیدو کولیبالی و ادوارد مندی به لیگ حرفهای سعودی به دست آورده و مجموع درآمد باشگاه از طریق فروش بازیکنان در دوران تاد بولی به ۲۵۰ میلیون پوند میرسد. این عدد نمیتواند هزینه ۹۰۰ میلیونی چلسی را توجیه کند اما شیوه محاسبه و فرمولهای یوفا به گونهای است که نیازی به برابری نیست. هزینه خرید بین سالهای قرارداد تقسیم میشود اما درآمد فروش (منهای هزینه خرید سالانه باقیمانده) یک جا به حساب باشگاه میآید. خبر خوب برای بولی این بود که بازیکنان فروختهشده در پنجره فعلی، یا مدتی طولانی در باشگاه حضور داشتند و مبلغ چندانی از هزینه خرید آن ها باقی نمانده بود و یا مانند مانت و لوفتوس چیک، پرورده آکادمی و سازنده سود خالص نام داشتند. به این ترتیب هزینه سالانه چلسی در ۳ پنجره نقل و انتقالاتی اخیر به تنها ۱۵۷.۲ میلیون پوند میرسد؛ در حالی که درآمد حاصل از فروش بازیکنان در همین مدت ۱۴۹.۶ میلیون پوند بوده! این عدد نشان میدهد اوضاع برای چلسی آن قدر هم سیاه نیست و مسئولان باشگاه با زیرکی تمام از قسمتهای خاکستری قانون استفاده کردهاند و مدیریت قوی و فروش به موقع بازیکنان مانع از به دام افتادن چلسی از نظر اقتصادی شده.
میزان بدهی قانونی چه قدر است؟
نسبت قانونی هزینه و درآمد فوتبالی تاکنون یک در برابر یک بود و از فصل پیش روی فوتبال اروپا به ۹ در ازای ۱۰ تغییر پیدا خواهد کرد اما قانون در برابر باشگاهها تا چه حد نرمش نشان میدهد و بدهی و تخطی هر باشگاه تا چه عددی مورد تنبیه یوفا قرار نمیگیرد؟ سقف میزان بدهی قانونی باشگاهها از فصل ۲۴-۲۰۲۳ به ۹۰ میلیون یورو در هر بازه ۳ ساله مورد بررسی رسیده؛ در حالی که بدهی قانونی پیشین ۳۰ میلیون یورو در هر ۳ سال بود. از آنجا که اسناد مالی باشگاهها یک سال بعد منتشر میشود، برای بررسی اوضاع چلسی در پنجره تابستانی نقل و انتقالات امسال اطلاعات کافی در دسترس نیست اما در مورد سقف بدهی قانونی ۹۰ میلیون یورویی، چلسی در آمار منتشر شده سال گذشته ۱۲۱ میلیون پوند بدهی ثبت کرده و این عدد در سال قبل از آن از ۱۵۶ میلیون پوند عبور کرد که رکورد بدهی یک باشگاه در تاریخ فوتبال انگلیس به شمار میرفت. به این ترتیب باشگاه باید سریعتر به دنبال ایجاد درآمد باشد؛ درآمدی که میتواند از طریق بازگشت به لیگ قهرمانان اروپا، فروش بازیکنان، قراردادهای تجاری و روز مسابقه به دست بیاید. زمان همهچیز را مشخص خواهد کرد و بعید است مدیران میانی کاربلد چلسی راههای برونرفت از مشکلات ناشی از اجرای قانون بازی جوانمردانه مالی را پیشبینی نکرده باشند.
کاهش دستمزد ترکیب
نکته امیدوار کننده در مورد چلسی تغییر تدریجی ساختار دستمزد و خروج بازیکنان پرهزینه است. مشکل بزرگ این تیم طی سالهای اخیر دستمزد بالای بازیکنان بود؛ در حالی که برعکس منچستر یونایتد، دستمزد بازیکنان ارتباط چندانی به عملکرد و نتایج تیم ندارد و به عنوان مثال با ناکامی سال گذشته در صعود به مسابقات اروپایی، دستمزد کلی بازیکنان کاهش زیادی نیافته. تاد بولی و شرکت سرمایهگذاری کلیرلیک به خوبی خبر دارند انتظارات درآمدی بازیکنان با بالا رفتن سن بیشتر میشود و سرمایهگذاری روی مهرههای زیر ۲۳ سال مانند کریستوفر انکونکو، اکسل دیساسی و روبرت سانچس در همین راستاست. گمانهزنیها نشان میدهد دستمزد لاویا در چلسی کمتر از مجموع دستمزد هفتگی همتیمی سابقش، جیمز وارد پروس در وستهام خواهد بود. دستمزد کمتر و قرارداد طولانی به این معنی است که بازیکنان اگر توقعات را برآورده نکنند راحتتر راهی در خروج از باشگاه میشوند و فروششان مانند روملو لوکاکو و حکیم زیاش به یک معضل تبدیل نخواهد شد. دستمزدهای بالا همچنان به بازیکنانی مانند رحیم استرلینگ و انکونکو پرداخت میشود اما مجموع دستمزد بازیکنان به وضوح در حال کاهش است. راهبرد چلسی با وجود برنامهریزیهای حساب شده خالی از خطر نیست و در صورت برآورده نشدن انتظارات درآمدی، خطر جریمههای سنگین و محرومیتهای طولانی بیخ گوش چلسی خواهد بود. قانون جوانمردانه مالی در سال ۲۰۱۲ برای جلوگیری از هزینههای کلان مالکان باشگاههایی مانند چلسی اجرایی شد و حالا بعد از یک دهه ممکن است گریبانگیر این تیم شود.
