آنالیز ضعف فنی پرسپولیس در این فصل؛ آرایش غلیظ!

به گزارش فوتبال 360، بعد از باخت به سپاهان بود که یحیی گل‌محمدی برای قهرمانی در لیگ، سراغ  آرایش جدیدی رفت. پرسپولیس 1-1-4-4 بازی کرد و در 7 بازی با این آرایش، 7 برد، 16 گل زده و صفر گل خورده را به ثبت رساند تا قهرمان لیگ شود. اما چه شد که پرسپولیس دیگر با این آرایش نتیجه نمی‌گیرد و در این روزها به چالش خورده است؟ اگر تاثیرات حواشی نادیده گرفته شود، این تیم درون زمین با چند مشکل جدی مواجه است.

فاز دفاعی؛ معمای سروش!

حضور سروش رفیعی در پست هافبک دفاعی، خلاقیت این تیم را بالا برده است. پرسپولیس بدون او، در خلق موقعیت به مشکل برخورده بود. سروش اما، آشنایی کافی با عملکردهای دفاعی را ندارد. بارزترین ضعف دفاعی او، عدم پوشش مناسب در سمت کناره‌های زمین است. در سال‌های گذشته، معمولا یکی از دو دفاع کناری برای کمک به خط حمله، جلو می‌رفت و دیگری برای خنثی کردن ضدحمله حریف، در دفاع باقی می‌ماند. در سال‌های اخیر اما تیم‌ها برای اینکه عرض کافی را در تیم‌شان ایجاد کنند، هر دو دفاع کناری به بالا می‌روند و وظیفه دابل پیوت (دو هافبک دفاعی) جلوی دفاع مرکزی، پوشش منطقه خالی آن‌هاست.

پرسپولیس اما در این پوشش ضعف دارد و این مناطق، هدف حملات حریفان این تیم هم شده است. در چند فریم، سمت چپ همیشه خالی دفاع پرسپولیس را مشاهده می‌کنید. تصویر زیر، از همان اولین بازی فصل جدا شده است. جایی که خیلی زود مشخص شد هافبک‌های دفاعی پرسپولیس، تعهد کافی برای اضافه شدن به خط دفاعی و پوشش برای برتری عددی را ندارند. خبری از بازگشت وینگرها هم نبود و نیست.

در بازی با ملوان که تیم میزبان موقعیت‌های خوبی به دست آورده بود هم عمده حملات این تیم از جایی شکل می‌گرفت که پرسپولیس برتری عددی در سمت چپ خط دفاعی‌اش نداشت.

این موضوع را حتی استقلال تاجیکستان هم متوجه شده بود و پرسپولیس در لیگ قهرمانان آسیا هم به حریف موقعیت داد. نه هافبک سمت توپ، به عقب برمی‌گشت و نه هافبک دفاعی، پوششی در این منطقه داشت.

به گواه کارشناس داوری فوتبال 360، میشل تی‌ورده مهاجم گل‌گهر هم در این فصل یک گل به پرسپولیس زد که با اشتباه داوری پذیرفته نشد. آن موقعیت هم با عدم پوشش دفاع چپ پرسپولیس ایجاد شده بود. در این صحنه حتی اگر تی‌ورده هم ضربه نمی‌زد، توپ به دیگر بازیکن گل‌گهر می‌رسید و باز هم خبری از پوشش نبود. علی نعمتی در تمامی این فریم‌ها یا تنها بود، یا برای پوشش سایر فضاها، معمولا به قلب دفاع رفته بود.

در صورتی که سایر بازیکن‌ها حمایت کافی از خط دفاعی را داشته باشند، شبیه به فریم زیر حریف به سختی می‌تواند روی دروازه پرسپولیس موقعیت ایجاد کند. تصویر زیر به بازی مقابل تراکتور مربوط می‌شود. جایی که پوشش و حضور مناسب میلاد سرلک در خط دفاعی، این اجازه را به علی نعمتی داد که به بازیکن صاحب توپ فشار بیاورد و مهدی ترابی هم با جایگیری مناسب، آماده دفع توپ برگشتی شد. پرسپولیس این هفته با سپاهان بازی دارد و اگر این جزییات را رعایت نکند، می‌تواند برای رامین رضاییان روزی به یاد ماندنی رقم بزند.

حریفان پرسپولیس که با این ضعف تیم یحیی آشنا شده‌اند، معمولا توپ را به این منقطه از زمین می‌فرستند. موردی که باعث می‌شود گیورگی گولسیانی هم از جای خود بیرون برود و فضای پشت او هم محلی دیگر برای ضربه زدن حریف شود. جدا شدن گولسیانی از خط دفاع، قدرت سرزنی دفاع پرسپولیس را کاهش می‌دهد.

در بازی این هفته پرسپولیس مقابل نفت آبادان، مهمان بارها از همین طریق پرسپولیس را اذیت کرد. تصویر زیر به صحنه‌ای مربوط می‌شود که نفتی‌ها در گوشه زمین با گولسیانی دو به یک می‌کنند، با عبور از گولسیانی هم طالب ریکانی یک شوت به چارچوب دروازه بیرانوند می‌زند.

این صحنه چندین مرتبه در این بازی تکرار شد. حتی گل اول بازی هم با همین برنامه به ثمر رسید. توپ به سمت چپ خط دفاع پرسپولیس برده شد. عدم پوشش هافبک کناری و دفاعی، گولسیانی را مجبور کرد که از جایش خارج شود. علی نعمتی برای پوشش گولسیانی به جای او به قلب دفاع رفت.

حریف هم از حفره بین کنعانی‌زادگان و اسماعیلی‌فر، استفاده کرد و توپ را به آن منطقه فرستاد.

مقصد ارسال توپ بازیکن نفت، روی گل دوم این تیم به پرسپولیس هم، همین فاصله بین این دو دفاع بود.

ارسال به فاصله بین کنعانی‌زادگان و اسماعیلی‌فر هم دیگر موردی است که در این فصل به دفعات تکرار شده است. نمونه‌ی آن را در بازی با گل‌گهر مشاهده می‌کنید که مهاجم حریف با ضربه سر، دروازه بیرانوند را تهدید کرده بود.

فاز تدافعی؛ غیبت مهم‌ترین مهره پرسپولیس

مرتضی پورعلی‌گنجی در نمرات متریکا، بالاترین امتیاز را بین تمامی بازیکنان پرسپولیس دارد. او فصل قبل هم جزو 5 بازیکن برتر این تیم بود. پرسپولیس از زمان حضور پورعلی‌گنجی، در 36 مسابقه‌ای که او را کامل در ترکیب داشت، 26 بازی را با برد پشت سر گذاشت. در غیاب او اما، 7 تا از 12 بازی‌اش را نبرد. پرسپولیس در همین فصل هم در 7 بازی که پورعلی‌گنجی را داشت، 9 شوت به چارچوب دروازه‌اش رسید و امیدگل حریفانش حدود 4 بود. در 5 مسابقه بدون او اما، 6 شوت بیشتری به چارچوب دروازه‌اش رسید و بیش از یک امیدگل بیشتری هم به حریفانش موقعیت داد. مصدومیت پورعلی‌گنجی هم دیگر موردی است که آسیب جبران نشدنی به تیم یحیی زده است. 

فاز تهاجمی؛ جای خالی شماره 10

انتخاب یحیی برای بازیکن پشت مهاجم، وحید امیری بود. بازیکنی که با دوندگی بالا، نظم دفاعی هر تیمی را به هم می‌ریزد. این دوندگی؛ فضا و شانس گلزنی را به مهاجم هدف می‌دهد. امیری به موقع به گوشه زمین هم اضافه می‌شد و برتری عددی را به وجود می‌آورد. او در این فصل خیلی زود مصدوم و با یک پاس‌گل، خانه‌نشین شد. 

یاسین سلمانی، جانشین پرسپولیس برای این آچار فرانسه 35 ساله بود. یاسین در همان اولین بازی فصل در لباس پرسپولیس گل زد و شروع باشکوهی داشت. یاسین هم خیلی زود مصدوم شد تا پست شماره 10 پرسپولیس به محمد عمری و در ادامه سروش رفیعی برسد. سروش مثل امیری دونده و جنگنده نیست و عمری هم خلاقیت یاسین را ندارد تا عملا پرسپولیس در غیاب این دو مصدوم، جایگزین مناسبی نداشته باشد. 

در کنار این دو، مهدی ترابی هم مدت‌ها به دلیل مصدومیت در زمین حاضر نبود. بازیکنی که بار خلاقیت فردی تیم را به دوش می‌کشد و فصل قبل با 7 گل و 8 پاس‌گل، موثرترین بازیکن روی گل‌های پرسپولیس بود.

فاز هجومی؛ خبری از لوکادیا نیست!

بازی با یک مهاجم در آرایش 1-1-4-4، کار پرسپولیس را برای گلزنی سخت می‌کند و مهاجم هدف معمولا تنهاست. خصوصا که هافبک پشت سر مهاجم هم مصدوم شده است. غیبت شماره 10 فقط در صورتی می‌توانست برای پرسپولیس به چشم نیاید که مهاجمی درجه یک، در ترکیبش می‌داشت. بازیکنی که در شروع فصل قبل در اسکوادش داشت و لوکادیا با اینکه در فصل گذشته، پیش از اینکه تعداد بازی‌اش دو رقمی شود ایران را ترک کرده بود، اما در پایان فصل جز مهدی ترابی، هیچ بازیکن پرسپولیس بیشتر از او گل نزده بود. در فصل گذشته، فقط یک دروازه‌بان موفق به مهار شوت‌های او شد و لوکادیا 6 تا از 7 شوت در چارچوبش را گل کرد. امیدگل نشان می‌دهد کیفیت‌ موقعیت‌هایی که نصیب او شد، به اندازه زدن 4 گل بود که لوکادیا علاوه بر گل کردن تمامی این موقعیت‌ها، 2 گل بیشتری هم زد. این آمارِ لوکادیا را با مهاجم‌های این فصل پرسپولیس مقایسه کنید. پرسپولیس در خط حمله علاوه بر اینکه دیگر لوکادیا را ندارد، با دیاباته، پریرا، مهدی عبدی و عیسی آل‌کثیر هم خداحافظی کرد. مهاجمان این فصل یحیی اما هنوز نتوانستند خودی نشان دهند و آمار قابل دفاعی ندارند. شهاب زاهدی در این فصل 21 شوت زده که اگر بازی درخشانش مقابل پیکان لحاظ نشود، او فقط یک شوت در چارچوب زده است. نبیل باهویی هم در کل یک شوت در چارچوب زده است. نمایشی که یحیی را مجاب کرده برای خلق موقعیت، سروش رفیعی را در پست هافبک دفاعی نگه‌دارد و ریسک گل خوردن را پذیرفته است.

* حسام محسنیان

---

بیشتر بخوانید:

آنالیز ضعف بزرگ نساجی با مهدی رحمتی؛ سقوط یک رویا!