روزی به نام مستطیل سبز؛ وقتی فوتبال جنگ را برد

به گزارش فوتبال 360، مدرنیته فکرش را هم نمی‌کرد در آستانه تغییر شمایل کره زمین، پیشرفت علم، ظهور تکنولوژی و پدیده‌ای به نام ماشینی شدن دنیا با دغدغه‌ای به نام جنگ مواجه باشد. باز هم موضوع ایدئولوژی این بار در قالبی ماشینی و پیشرفته و مبتنی بر ابعاد مدرن دنیای جدید مطرح شد و طمع قدرت، کره خاکی را پر از بوی دود و باروت کرد. حتی سبزنشینان قاره مترقی اروپا هم به همسایه‌های نزدیک یکدیگر رحم نمی‌کردند و کنفرانس‌های مهم و نشست‌های بین‌الملی چاره کار نبود. زمین اولین جنگ جهانی را تجربه می‌کرد؛ جنگی که رکورد کشته شدگانش تمام جنگ‌های قبلی را در سایه قرار داد و حیثیت مدرنیته را زیر سوال ‌برد. افق‌های روشن دنیای جدید زیر آتش توپ و تانک جنگی خاموش و خاکستر شدند و هیچ پدیده‌ای در به اهتزاز در آوردن پرچم صلح، حتی برای یک روز موفق نبود تا اینکه فوتبال از راه رسید!

شرح ماجرا

سربازان آلمانی چشم دیدن دشمن انگلیسی را نداشتند و انگلیسی‌ها طرف مقابل را در قامت اهریمنی بزرگ می‌دیدند. مستطیل سبز از راه رسید تا یک بار دیگر با اصل غافل‌گیری، همه معادلات را تغییر دهد. مثل همه روزهای بزرگ تاریخ فوتبال، مثل گل‌های دقایق پایانی منچستر به بایرن مونیخ، مثل آرژانتینی که با مارادونا همه را شگفت‌زده کرد، مثل قهرمانی انگلیس در جام جهانی و مثل همه روز و شب‌هایی که تصور دیگری داشتیم، فوتبال باز هم تصورات اولیه را پاک کرد و حتی صحنه جنگ را هم به تسخیر خودش در آورد و به سلیقه خودش آراست. زوج طلایی فوتبال و صلح دست به دست یکدیگر دادند و با دریبل کردن دشمنی و پاس طلایی همدلی، گل طلایی زیبایی را وارد دروازه جنگ اول جهانی کردند. سربازان آلمانی و انگلیسی به مناسبت کریسمس سال 1914 برای یک روز دست از جنگ کشیدند. آنها که هیچ راهی برای صلح نمی‌یافتند و هیچ بهانه‌ای برای شاد گذراندن کریسمس نداشتند در تدبیری 2 طرفه تصمیم گرفتند میدان فوتبال را برای کنار هم ایستادن و لذت بردن و ترک میدان جنگ انتخاب کنند. دشمنان دیروز، اسلحه را زمین گذاشتند و توپ صلح را برداشتند. آنها تمام پرچم‌های قدرت‌طلبی را زیر پا گذاشتند و پرچم فوتبال را با لوگوی صلح به اهتزاز در آوردند. سربازان جنگی به جای جنگ، فوتبال بازی کردند تا این ورزش محبوب برای همیشه تاریخ به هر جنگ و نزاع و خونریزی و کشت و کشتاری تذکر بدهد می‌تواند در صورت همدلی انسان‌ها، بساط همه‌ بدی‌ها را برچیند. همچنین فوتبال با این خاطره جذاب به انسان‌ها هم یادآوری کرد که می‌توانند اسلحه را زمین بگذراند و توپ را بردارند. فوتبال با پیام صلح، یکی از زیباترین مسابقاتش را برگزار کرد. مسابقه‌ای که اگر چه در سانتیاگو برنابئو، اولدترافورد، نوکمپ، آنفیلد و دیگر میادین بزرگ برگزار نمی شد اما زمینش را برای همیشه تاریخ ماندگار کرد و در سکوت و بدون تماشاگر به اندازه پر تماشاگرترین مسابقات فوتبال دنیا ماندگار شد و سر و صدا کرد. زمین‌های خالی میان جبهه‌های 2 طرف یک استادیوم خیالی را به وجود آورد که تماشاگرانش تاریخ و وجدان انسان‌های بیدار بودند. استادیومی که بعدها به نام زمین بی‌طرف مشهور شد و با برگزاری یک مسابقه بزرگ و تاریخی یک افتخار دیگر برای مستطیل سبز به ارمغان آورد.

تفنگت را زمین بگذار

این فقط یک خاطره و یک روز عادی نیست. کریسمس 1914 روزی بود که فوتبال به کره زمین و اهالی‌اش گفت می‌توانند در اوج دشمنی و نزاع هم راهی برای دوستی و صلح پیدا کنند؛ راهی به زیبایی فوتبال بازی کردن! مستطیل سبز آرام و با طمانینه در گوش بشر زمزمه کرد می‌تواند اسلحه را زمین بگذارد. این که چنین ندایی هنوز به گوش مردم امروزی کره زمین نرسیده، دلایل زیادی دارد؛ اما این روز تاریخی یک سند مهم و حتی مهم‌تر از معاهده‌های بین المللی برای ظرفیت دوستی مردم دنیاست و خواهد بود. فوتبال این روزها در تمام روزهای سال در جریان است اما اگر بخواهیم یک روز را به نام روز جهانی فوتبال نامگذاری کنیم، احتمالا روز کریسمس باشد؛ روزی که فوتبال یکی از زیباترین گل‌هایش را وارد دروازه جنگ و دشمنی کرد و برای همیشه تاریخ یک سند بزرگ بر جای گذاشت.

*حسین سعیدی نیکو