ساختار جدید لیگ قهرمانان را بهتر بشناسید؛ آغاز دوران نوین
به گزارش فوتبال ۳۶۰، فصل ۲۴-۲۰۲۳ لیگ قهرمانان اروپا با قهرمانی شاگردان کارلو آنچلوتی در رئال مادرید به پایان رسید و این آخرین فصل برگزاری این رقابتها با ساختار پرخاطره ۳۲ تیمی به شمار میرفت.
از فصل آینده تعداد تیمهای حاضر در عالیترین تورنمنت زیر نظر یوفا افزایش مییابد، خبری از گروهبندی نیست، سطح رقابت به نزدیکترین و حساسترین شکل ممکن میرسد و هواداران فوتبال شاهد تجربهای کاملاً متفاوت از سهشنبهشبها و چهارشنبهشبهای اروپایی خواهند بود. هر مسابقه و هر گل در تعیین سرنوشت تیمها اثرگذار است و از همان هفته اول شاهد تقابلهای بزرگ خواهیم بود.
یک لیگ به جای ۸ گروه
دوره گروههای ۴ تیمی با اعلام یوفا به پایان رسید و مرحله ابتدایی لیگ قهرمانان اروپا از فصل آینده با شیوهای شبیه طرح سوپرلیگ برگزار میشود. به جای ۳۲ تیم از فصل آینده ۳۶ تیم در لیگ قهرمانان اروپا حاضر میشوند و همه در یک لیگ مشترک با هم به رقابت میپردازند. هر تیم در این مرحله ۸ مسابقه برگزار میکند که ۴ مورد خانگی است و ۴ بازی در خارج از خانه برگزار میشود. ۸ مسابقه هر تیم در مقابل ۸ حریف متفاوت رقم میخورد تا جدول ۳۶ تیمی این رقابتها شکل بگیرد. در طرح اولیه یوفا قرار بود هر تیم در ۱۰ مسابقه مرحله لیگ حاضر شود اما با اعتراض تیمها تعداد بازیها به عدد ۸ کاهش پیدا کرد اما همچنان نسبت به فصلهای گذشته (۶) بیشتر است.
اضافهشدن پلیآف
با اینکه تنها ۱۲ تیم بعد از پایان مرحله لیگ از لیگ قهرمانان کنار میروند، برنامهریزی یوفا به گونهای است که قرار گرفتن در هر رده از جدول از نظر دستیابی به مسیر سادهتر به سوی فینال، برای تیمها حائز اهمیت شود. ۸ تیم برتر مستقیماً به مرحله یکهشتم نهایی صعود میکنند و ۱۶ تیم بعدی (ردههای نهم تا بیستوچهارم) باید برای تعیین ۸ تیم باقیمانده در مرحله پلیآف به صورت رفت و برگشت به مصاف هم بروند.
با توجه به تعداد اندک بازیها انتظار میرود جدول ردهبندی به فشردهترین شکل ممکن درآید و رقابت پرتبوتاب تا هفته پایانی ادامه پیدا کند. به همین دلیل برگزاری مرحله پلیآف معقول به نظر میرسد چون احتمالاً فاصله امتیازی خاصی بین تیمهای میانه جدول وجود نخواهد داشت. از فصل آینده ۱۲ تیم حذفشده از لیگ قهرمانان اروپا هیچ جایی در رقابتهای لیگ اروپا ندارند.
گلدانهای عادلانه
یوفا بعد از سالها سیستم سیدبندی مورد انتقاد خود را تغییر داد و از این به بعد قهرمانهای ۶ لیگ برتر و لیگ اروپا مستقیماً در گلدان اول قرار نمیگیرند. تمام گلدانها بر اساس ردهبندی امتیازی اتحادیه فوتبال اروپا منظم میشود و ترتیب قرارگیری تیمها از قوی به ضعیف مشهودتر از گذشته است.
با این حال یک تفاوت مهم در ساختار جدید وجود دارد؛ قرارگرفتن در گلدان اول هیچ مزیتی برای تیمهای حاضر در لیگ قهرمانان اروپا ندارد و تمام ۳۶ تیم با برنامهای تقریباً مشابه (از نظر قدرت و ضعف رقبا) روبهرو هستند! توضیح اینکه، هر گلدان از ۹ تیم تشکیل میشود و هرتیم فارغ از جایگاه خود باید در مرحله لیگ با ۲ تیم از هر یک از ۴ گلدان مواجه شود. به عنوان مثال برنامه بازیهای رئال مادرید به عنوان یک تیم حاضر در سید یک ممکن است به این شکل باشد؛ منچسترسیتی و بایرنمونیخ (گلدان یک)، یوونتوس و آرسنال (گلدان ۲)، آیندهوون و اسپورتینگ (گلدان ۳)، استونویلا و اشتورم گراتس (گلدان ۴). ضعیفترین تیم حاضر در گلدان ۴ هم ممکن است با همین برنامه به مصاف رقبا برود و روبهرو شدن با تیمهای همسطح شانس تیمهای کوچکتر برای رقابت را بالا میبرد. اتفاقی که در ساختار قبلی شاهد آن نبودیم و تیمهای ضعیف با ۳ حریف از گلدانهای بالاتر مواجه میشدند. با اینکه برای تعیین ۳۶ تیم صعودکننده باید تا پایان مرحله مقدماتی صبر کنیم، بخشی از سیدبندی رقابتهای فصل آینده تکمیل شده؛
گلدان ۱: منچسترسیتی، بایرن مونیخ، رئال مادرید، پاریسن ژرمن، لیورپول، اینتر، دورتموند، لایپزیش و بارسلونا
گلدان ۲: بایرلورکوزن، اتلتیکو مادرید، آتالانتا، آرسنال، یوونتوس، بنفیکا، بروخه، شاختار دونتسک و احتمالاً میلان
گلدان ۳: فاینورد، آیندهوون، اسپورتینگ لیسبون
گلدان ۴: برست، اشتورم گراتس
یکی از گلدانهای ۳ و ۴: سلتیک، بولونیا، ژیرونا، استونویلا، موناکو و اشتوتگارت
شیوه جدید تعداد بازیهای بزرگ و مهم لیگ قهرمانان در مرحله لیگ را بالا میبرد اما همچنان هیچ تیمی با نمایندگان هموطن خود بازی نمیکند.
مرحله حذفی
قرعهکشی مرحله پلیآف به گونهای برگزار میشود که تیمهای نهم تا شانزدهم در گلدان مجزا قرار میگیرند و هریک از این تیمها به مصاف یک رقیب از ردههای پایینتر جدول (تیمهای هفدهم تا بیستوچهارم) میروند.
با برگزاری پلیآف تکلیف ۱۶ تیم حاضر در مرحله یک هشتم نهایی مشخص میشود و مراحل پایانی به سبک ساختار پیشین با مسابقات رفت و برگشت برگزار میشود؛ در اینجا اما یک تفاوت بزرگ در تعیین مسیر تیمها وجود دارد. تنها یک قرعهکشی پیش از مرحله یکهشتم نهایی به انجام میرسد و تمام مسیر تا فینال در همانجا مشخص میشود، با این حال به سبک مسابقات حذفی تنیس، رده تیمها در مرحله لیگی جام در مشخص شدن مسیر آنها نقش دارد. تیمهای اول و دوم جدول ردهبندی لیگ تا مسابقه فینال مقابل هم قرار نمیگیرند و به ۲ سمت مختلف جدول مرحله حذفی میروند.
به عنوان مثال اگر تیمهای منچسترسیتی، رئال مادرید، بایرنمونیخ و آرسنال به ترتیب ردههای اول تا چهارم مرحله لیگ را به خود اختصاص دهند، این ۴ تیم تا مرحله نیمهنهایی با هم برخورد نمیکنند و در صورت پیروزی در بازیها، برنامه مرحله نیمهنهایی به این شکل احتمالی درمیآید؛
منچسترسیتی - آرسنال
رئال مادرید- بایرن مونیخ
دیدار فینال همچنان تنها تقابل تکمسابقهای مرحله حذفی و تنها بازی کل لیگ قهرمانان اروپاست که آخر هفته برگزار نمیشود. دیدار نهایی رقابتهای فصل آینده در ورزشگاه آلیانتس آرنا واقع در شهر مونیخ شکل میگیرد.
برنامه طولانیتر
اضافه شدن تعداد بازیها به این معنی است که مرحله لیگ تا پیش از آغاز زمستان به پایان نمیرسد و تیمها به ناچار هفتههای پایانی و حساس دور اول را در ژانویه برگزار میکنند. حداکثر مسابقات تیمها برای قهرمانی (بدون احتساب دور مقدماتی) به عدد ۱۷ میرسد. رئال مادرید و دورتموند دیشب تازه سیزدهمین مسابقه خود را برگزار کردند!
اضافه شدن مسابقات و پرشدن تعدادی از وسط هفتههای خالی تقویم فصل فوتبال اروپا باعث شده جامهای حذفی کشورهای مختلف برنامه خود برای قرعهکشی بازیها را تغییر دهند چون فضای کمتری برای مسابقات داخلی باقی میماند.
۴ تیم بیشتر
یوفا از فصل آینده تعداد تیمهای حاضر در لیگ قهرمانان را به عدد ۳۶ افزایش میدهد. ۲ نماینده از لیگهایی انتخاب میشوند که در فصل جاری فوتبال اروپا (و نه در ردهبندی کلی لیگها که با صدرنشینی لیگ انگلیس همراه است) بهترین عملکرد را داشتهاند. به این ترتیب تعداد نمایندگان سری آ و بوندسلیگا به عدد ۵ افزایش مییابد. یک سهمیه به برترین لیگی خواهد رسید که پیش از این ۴ سهمیه قطعی نداشت، یعنی لیگ یک فرانسه. سهمیه آخر هم به تیمهای صعودکننده از مرحله مقدماتی اضافه میشود.
در انتظار موج مصدومیت
احتمال میرود با توجه به فشردگی بیش از حد و عجیب تقویم مسابقات طی یک سال آینده شاهد بیسابقهترین موج مصدومیت بازیکنان تیمهای بزرگ در تاریخ فوتبال جهان باشیم. برگزاری رقابتهای جام ملتهای اروپا، کوپا آمریکا و المپیک ۲۰۲۴ در تابستان پیش رو فرصت آمادهسازی بازیکنان برای فصل آینده را کاهش میدهد و تعداد مسابقات اروپایی نه تنها در لیگ قهرمانان که در لیگ اروپا و لیگ کنفرانس اروپا هم افزایش مییابد.
دیگر خبری از تشریفاتی شدن بازیهای پایانی مرحله گروهی برای تیمهای بزرگ نیست و تمام مسابقات برای تمام تیمها حائز اهمیت است. فصل ۲۵-۲۰۲۴ با دوره جدید لیگ ملتهای اروپا همزمان است و از سوی دیگر به محض پایان فصل باشگاهی فوتبال در قاره سبز، جام جهانی باشگاهها با حضور ۳۲ تیم از سراسر جهان برگزار میشود. یوفا برای کسب درآمد بیشتر و افزایش جذابیت مسابقات اروپایی فکر همهجا را کرده و با طرحی دقیق و حسابشده روبهرو هستیم. این برنامه اوج هیجان رقابت را از همان مرحله ابتدایی در لیگ قهرمانان اروپا ایجاد میکند اما اثر این موضوع روی سلامت بازیکنان، همچنان مورد انتقاد نهادهای مختلف از جمله اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال است.
لیگ اروپا و لیگ کنفرانس یوفا
ساختار ۲ تورنمت دیگر یوفا هم مانند لیگ قهرمانان اروپا تغییر میکند و این رقابتها هم از فصل آینده با حضور ۳۶ تیم برگزار میشود. تیمهای حاضر در لیگ قهرمانان و لیگ اروپا در مرحله لیگ مقابل ۸ حریف قرار میگیرند و تیمهای رقابتکننده در لیگ کنفرانس اروپا ۶ مسابقه پیش رو دارند.
هرکدام از ۳ تورنمنت یوفا در طول پائیز آینده یک هفته اختصاصی خواهند داشت؛ به گونهای که ۲ تورنمنت دیگر در آن هفته برگزار نمیشود. بازیهای لیگ قهرمانان اروپا در هفته اختصاصی این رقابتها در روزهای سهشنبه، چهارشنبه و پنجشنبه برگزار میشود. هفته پایانی مرحله لیگ در هر ۳ تورنمنت با برگزاری همزمان هر ۱۸ مسابقه به پایان میرسد.
*سجاد اجاقی
