فرانسه به دنبال وداع با خاطرات ۲۰۲۲؛ جام پرامید پیشروی خروسها
به گزارش فوتبال ۳۶۰، فرانسه در یک دهه گذشته کموبیش عنوان مقتدرترین تیم ملی فوتبال جهان را یدک میکشیده اما از آخرین قهرمانی قارهای خروسها در جام ملتهای اروپا یک ربع قرن میگذرد. دیدیه دشان امیدوار است بعد از صعود به ۲ فینال متوالی جام جهانی و شکست تلخ در دیدار نهایی یورو ۱۶، بار دیگر تیم ملی کشورش را به مراحل پایانی جام برساند و به حسرت ۲ و نیم دههای فرانسویها پایان دهد.
دشان بهتر از هر کس دیگر از فراز و نشیبهای فوتبال ملی و اتفاقات نامحتمل و غیر قابل پیشبینی در تورنمنتهای بزرگ باخبر است. در فوتبال ملی فرصتی برای طرحریزی و اعمال تاکتیکهای پیچیده نیست. او به همین دلیل رویکردی عملگرایانه و نتیجهخواهانه به کار گرفته که کارایی ترکیب عمیق و کمنظیر فرانسه را به حداکثر ممکن میرساند. مصدومیت و محرومیت چندین مهره اصلی در برهههای مختلف در روحیه تیمی و ذهن برنده بازیکنان کارگر نشد و فرانسه با حضور دائمی در مراحل پایانی جامهای مختلف، مدتهاست ایام بحرانی جام جهانی ۲۰۱۰ را به فراموشی سپرده است؛ قهرمان جام جهانی ۲۰۱۸ و نایبقهرمان جام جهانی ۲۰۲۲ بدون شک جدیترین مدعی قهرمانی در یورو ۲۰۲۴ است و تنها ۱۸ ماه بعد از شکست میلیمتری مقابل آرژانتین در دوحه، برای قلهنشینی قارهای نقشه میریزد.
با این که تیم ملی این کشور در سراسر جهان به عنوان یک الگوی پیشرو شناخته میشود در خود فرانسه از تحسین و تمجید به اندازه لازم خبری نیست و به کار بزرگ دشان در یک دهه گذشته کمتر از آنچه باید پرداخته میشود. آدام وایت، ستوننویس مجله «ورلد ساکر» انتقادات شدید بعضی از رسانههای فرانسوی از دشان را به سرنوشت کلود مونه، نقاش سرشناس هموطنش تشبیه میکند. هنرمند کاربلد و از رهبران مکتب دریافت (امپرسیونیسم) در اواخر سده نوزدهم میلادی در اوج دوران حرفهای خود قرار داشت اما منتقدان فرانسوی آثار او را زشت و ناپیراسته قلمداد میکردند. چند دهه گذشت تا ارزش شاهکارهای مونه مشخص شود و او امروز به عنوان یک هنرمند برجسته در دوران معاصر شناخته میشود. شاید ارزش کارهای دیدیه دشان هم بعد از خروج او از روی نیمکت تیم ملی مشخص شود. کاپیتان تیم ملی فرانسه در دوران طلایی اواخر دهه ۹۰، این روزها یکی از پرمهرهترین ترکیبهای ملی جهان را در اختیار دارد اما نباید فراموش کرد او یک تیم بحرانزده را تحویل گرفت و مشخص نیست سرنوشت فرانسه بعد از دشان چه خواهد بود. او جام جهانی ۲۰۲۲ را با شایعاتی در مورد خروج از تیم ملی و حضور زیدان آغاز کرد اما حالا که قراردادش را تا ۲۰۲۶ تمدید کرده، آرامش فکری بیشتری دارد.
سرمربی ۵۵ ساله طی سالهای اخیر همیشه صددرصد تیم خود، بدون مصدوم و محروم را در اختیار نداشته و حالا هم با بازنشستگی بازیکنان روبهروست. محرومیت ۴ ساله پل پوگبا به عنوان یکی از مهرههای مهم تیم به اتهام دوپینگ در آستانه یک تورنومنت مهم اتفاق شکنندهای به شمار میرود اما فرانسه در غیاب هافبک سابق منچستر یونایتد هم همچنان روی ریل درست به مسیر ادامه میدهد. دشان با وجود قهرمانی مقتدرانه در جام جهانی ۲۰۱۸، طی سالهای گذشته شایسته موفقیتهای بیشتری بود.شکست نزدیک مقابل آلبیسلسته در فینال پرحادثه جام جهانی اخیر غمانگیز به نظر میرسد؛ وقتی تیم پرمهره آرژانتین، تحت تأثیر انگیزه بیحصر لیونل مسی تا آخرین لحظه جنگید و جام را از دستان امباپه و دوستان بیرون کشید. قهرمانی معجزهوار پرتغال در یورو ۲۰۱۶ دردناکتر بود؛ وقتی شلیک راه دور ادر در مقابل چشم دهها هزار هوادار حامی میزبان، فرانسه منفعل در فینال را تنبیه کرد. یورو ۲۰۲۴ که با افول همزمان چندین قدرت همیشگی فوتبال اروپا همزمان شده بهترین فرصت است تا دوران شکوه تیم ملی فرانسه بالاخره به قهرمانی اروپا ختم شود و شعار مشهور «آزادی، برابری و برادری» را در سراسر قاره سبز طنینانداز کند.
فرانسه در قلب اروپای غربی واقع شده و وسیعترین کشور اروپاست؛ هرچند وسعت بیش از نیم میلیون کیلومتری به خاک ۶ضلعی و مرکزی این کشور، موسوم به فرانسه متروپل، برمیگردد و پهنههای دوردست و فرادریایی این کشور را شامل نمیشود. فرانسه با جذب سالانه ۹۰ میلیون گردشگر محبوبترین مقصد دنیا و لوور با ۹.۶ میلیون نفر، پربازدیدترین موزه جهان به شمار میرود. فرانسه به تولید ۱.۸ میلیون تن پنیر در بیش از ۱۵۰۰ نوع مختلف شهرت دارد.
فرانسه خاستگاه بسیاری از اختراعات بزرگ بشری است؛ از دوچرخه، مداد و چتر نجات تا بالن، چرخ خیاطی و ظرفهای نگهداری مواد غذایی. پاستوریزه کردن شیر یکی از بزرگترین خدمات لویی پاستور شمرده میشود و رنه لاینک در یکی از بیمارستانهای پاریس گوشی پزشکی را ابداع کرد. ژوزف نیپس مخترع عکاسی بود و برادران لومیر سینما را به مردم دنیا هدیه دادند. از روز فرار تماشاگران هنگام تماشای فیلم کوتاه «ورود لوکوموتیو به ایستگاه» ۱۲۹ سال تمام میگذرد. لوئی بریل در کودکی نابینا شد و در ۱۵ سالگی با نبوغ خود خط نابینایان را اختراع کرد. پیکر او در پانتئون تنها نیست و در کنار بزرگانی همچون ولتر، ژان ژاک روسو، ژوزف لاگرانژ، الکساندر دوما و ویکتور هوگو آرام گرفته است.
فرانسه پایتخت ادبیات و فلسفه غرب است. ولتر از رهبران عصر روشنگری و بانیان دنیای جدید بود. ماری کوری نخستین زن برنده جایزه نوبل به شمار میرود و خانواده او مجموعاً ۵ جایزه نوبل در رشتههای مختلف را از آن خود کردند. نوبل ادبیات بیشتر از هر کشور دیگری به فرانسویها رسیده. شاهکارهای ویکتور هوگو، مارسل پروست، آلبر کامو، گوستاو فلوبر، ژان پل سارتر، امیل زولا، ژرژ ساند و گی دو موپاسان، مسیر ادبیات جهان را تغییر داد و این کشور در پیشرفت علوم مختلف هم نقش زیادی داشته. فرانسوی در دوران اوج حکومت این کشور سالیان سال به عنوان زبان بینالمللی شناخته میشد و وامواژههای آن بیشتر از هر زبان غربی دیگری در فارسی رایج است. زبان رسمی انگلیس به مدت ۳ قرن فرانسوی بود.
فرانسه همچنین به عنوان یکی از پیشگامان ورزش شناخته میشود. مسابقه ۲۴ ساعته لومان قدیمیترین رقابت ورزشهای موتوری به شمار میرود. تور دوچرخهسواری فرانسه بیش از صد سال قدمت دارد و کارلوس آلکاراس ۲ روز پیش در صد و بیست و هشتمین دوره تنیس آزاد این کشور قهرمان شد. فوتبال ملی هم در فرانسه بسیار باسابقه است و این کشور یکی از ۴ تیم حاضر در جام جهانی ۱۹۳۰ اروگوئه بود. آبیها ۲ قهرمانی جام جهانی و ۲ قهرمانی یورو را در کارنامه دارند و دشان که در ۲ مورد از ۴ جام معتبر تیم ملی به عنوان بازیکن و کاپیتان حضور داشته، حالا برای سومین جام خود در دوران حضور روی نیمکت (بعد از جام جهانی و لیگ ملتهای اروپا) نقشه میکشد.
این نخستین تورنمنت ملی بعد از مدتهاست که هوگو یوریس و رافائل واران در ترکیب فرانسه حضور ندارند اما ثبات تیم حفظ شده و خط میانی و هجومی رونوشت برابر اصل از تیمی است که در قطر به مسابقه نهایی رسید. با بازگشت غافلگیرکننده انگولو کانته، فرانسه حالوهوایی آشنا و ترکیبی متعادل از جوانها و باتجربهها دارد. خروسها با پیروزی در تمام مسابقات (جز دیدار آخر مقابل یونان) جواز حضور در یورو ۲۰۲۴ را به دست آوردند و جز ۲ گل دریافتشده در آن مسابقه، تنها یک بار دروازه خود را بازشده دیدند. با بازنشستگی ژیرو به عنوان باسابقهترین بازیکن تاریخ فرانسه، مایک مانیان شماره یک را به ارث برد و بعد از مصدومیت اثرگذار لوکاس هرناندس و خداحافظی واران، خط دفاع با تغییرات زیادی مواجه شده. اوپامکانو در کنار کوناته (یا سالیبا) زوج دفاعی را میسازند. تئو هرناندس در سمت چپ و کونده در سمت راست بیشترین شانس برای حضور را دارند و خط حمله پرمهره تیم هم توسط کیلیان امباپه رهبری میشود.
فرانسه در گروه چهارم جام ملتهای اروپا با تیمهای اتریش، هلند و لهستان روبهرو میشود. آبیها در مرحله مقدماتی هم با هلند همگروه بودند که حاصل آن ۲ پیروزی با نتیجه مجموع ۶ بر یک بود. جدال با لهستان تکرار مسابقه مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی قبلی است. آنجا فرانسه با ۲ گل و یک پاس گل امباپه به پیروزی ۳ بر یک دست یافت. تیم تحت هدایت دشان به اندازه «نیلوفرهای آبی» اثر کلود مونه زیبایی ندارد اما فتح یورو ۲۰۲۴ در خاک آلمان به اندازه یک شاهکار بزرگ در تاریخ فوتبال این کشور پابرجا میماند.
