یک سال تا جام جهانی باشگاهها؛ اقدام قانونی علیه فیفا آغاز شد
به گزارش فوتبال ۳۶۰، یک سال تا آغاز جام جهانی باشگاهها باقی مانده و شمارش معکوس برای برگزاری نخستین دوره ۳۲ تیمه این رقابتها به زودی شروع میشود. اتحادیههای مختلف بازیکنان فوتبال اما از شلوغی بیش از حد تقویم و فشار شدید جسمی به بازیکنان شاکیاند و کار فیفا به زودی به دادگاه کشیده میشود. حداکثر بازیهای ممکن برای تیمهای سطح اول اروپا در یک فصل با برگزاری جام جهانی باشگاهها به عدد ۷۵ میرسد و تابستان دیگر دوره استراحت بازیکنان نیست چون پرفشارترین بازیهای فصل در انتهای تقویم سالانه فوتبال انتظار آنها را میکشد.
جام جهانی باشگاهها ۱۵ ژوئن سال آینده با حضور ۳۲ تیم برتر فوتبال جهان در ایالات متحده برگزار میشود و این رقابتها به زعم جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، قله فوتبال باشگاهی مردان به شمار خواهد رفت. اضافه کردن یک جام ۲۹ روزه جدید به تقویمی که تا همینجا هم به شدت شلوغ و متراکم بود فیفا را در آستانه رویارویی با یک اقدام حقوقی و قضایی قرار داده است. قاره اروپا در جام جهانی باشگاهها ۱۲ نماینده دارد و ۳۷.۵ درصد کل تیمهای حاضر را تشکیل میدهد اما اتحادیههای فوتبال در قاره سبز دل خوشی از تصمیم فیفا برای گسترش جام جهانی باشگاهها ندارند. ۲ مورد از مهمترین اتحادیههای فوتبال اروپا مدعی شدهاند حقوق اعضای آنها طبق قوانین اتحادیه اروپا با تصمیمات فدراسیون بینالمللی فوتبال نقض شده. سازمان بازیکنان حرفهای فوتبال در انگلیس و فرانسه این بار در مقابل شکلدهندگان تقویم شلوغ فوتبال ایستادهاند و اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال در اروپا مسئولیت پیگیری شکایت در دادگاه تجاری بلژیک را به عهده دارد. این نهاد در بیانیه خود جام جهانی باشگاهها را پر کاهی دانسته که با اضافه شدن به بار سنگین شتر، پشت او را میشکند. تمام راهها در نهایت به دیوان دادگستری لوکزامبورگ کشیده میشود اما خطوط نبرد از مدتها پیش کشیده شده.
روند فزاینده تورم تقویم فوتبال همچنان ادامه دارد. جام جهانی، یورو و لیگ قهرمانان اروپا با تعداد تیمهای بیشتری برگزار میشود تا با اضافه شدن مسابقات و شرکتکنندههای جدید، گسترش محبوبیت و درآمد آن ممکن شود و علاوه بر این، رقابتهای ملی و باشگاهی جدید هم معرفی شده؛ حتی تورهای پیشفصل هم در کشورهای متعدد و با بازیهای دوستانه فراوان همراه میشود. همهچیز به کسب مخاطب و درآمد بیشتر برمیگردد. جاهای خالی و حفرههای تقویم سال به سال کاهش پیدا میکند و پسران جوانی که با اهرم فوتبال میلیاردر شدهاند، حالا باید با فشار خردکننده مسابقات دست و پنجه نرم کنند.
تغییر ساختار لیگ قهرمانان اروپا و لیگ اروپا یعنی باشگاهها ۲ یا ۴ مسابقه بیشتر برگزار میکنند و خبری از تعطیلات زمستانی فوتبال قارهای نیست. در پایان فصل طولانی ۲۵-۲۰۲۴ تازه جام جهانی باشگاهها از راه میرسد. فیفا اصرار میکند فضای خالی کافی برای برگزاری این رقابتها در تقویم وجود دارد؛ چنانچه هر ۲ سال یک بار در همین فرصتِ ابتدای تابستان، یورو، جام جهانی و کوپا آمریکا برگزار میشود. اتحادیه بازیکنان اما اعتقاد دارد فشار تقویم جدید غیرقابلتحمل است. با برگزاری جام ملتهای اروپا در تابستان جاری فرایند آمادهسازی بازیکنان در پیشفصل تحت تأثیر قرار میگیرد و فصل آینده لیگ برتر انگلیس ۲۵ می به پایان میرسد. بین فینال رقابتهای فصل آینده لیگ قهرمانان اروپا و افتتاحیه جام باشگاههای جهان تنها ۱۵ روز فاصله وجود دارد و یک پنجره بازیهای ملی و فینال لیگ ملتهای اروپا هم در همین مدت برگزار میشود. باشگاهی مثل منچسترسیتی ممکن است در طی فصل آینده در ۷۵ مسابقه حاضر شود و اکثر بازیکنان تیمهای مطرح در ۵ پنجره بازیهای ملی هم به همراه تیمهای ملی خود به میدان میروند.
اعتراض اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال نه فقط به اضافه شدن نسخه گستردهتر جام جهانی باشگاهها، بلکه به زمانبندی آن است. کنفدراسیون بینالمللی فوتبال حاضر نشد پنجره بازیهای ملی در انتهای ماه ژوئن را تعطیل کند چون بسیاری از کشورهای کوچک که ریاست اینفانتینو به رأی آنها وابسته است به برقرار ماندن آن علاقه دارند. به این ترتیب آغاز رقابتهای جام جهانی باشگاهها به ۱۵ ژوئن محول میشود و این تورنمنت تا اواسط ژوئیه (انتهای تیر) ادامه خواهد داشت. به این ترتیب بازیکنان تیمهای مراحل پایانی با احتساب پیشفصل روبهرو ۱۲ ماه تمام در میدان رقابت حاضر خواهند شد و در پایان جام ۲۰۲۵ تنها ۳ هفته فرصت استراحت و بازیابی آمادگی جسمانی پیش از فصل جدید را دارند! فصل ۲۶-۲۰۲۵ اینگونه آغاز میشود و به جام جهانی فوتبال به میزبانی آمریکای شمالی ختم میشود. دوره جدید جام جهانی هم با حضور ۴۸ تیم و تعداد بازیهای بیشتر همراه است. اتحادیه بازیکنان حرفهای به همراه اتحادیه لیگهای اروپایی بارها اعتراض خود را به شکل شفاف به گوش سران فیفا رساندهاند.
مخالفت اروپاییها با جام جهانی باشگاهها البته همگانی نیست؛ اتحادیه باشگاههای فوتبال اروپا که توسط یوفا و فیفا به رسمیت شناخته شده و توسط ناصر الخلیفی، مالک باشگاه پاریسن ژرمن اداره میشود، برگزاری این رقابتها را به دلیل افزایش درآمدها، خبری فوقالعاده برای اعضای خود دانسته. کارلو آنچلوتی، سرمربی رئال مادرید، در ابتدا تردیدهایی را در مورد حضور قهرمان اروپا در جام جهانی باشگاهها به وجود آورد اما هم رئال مادرید و هم دیگر تیمها درآمد حاصل از جام جدید فیفا را به چشم میبینند. سطح مخالفت با این تورنمنت در دیگر قارهها به مراتب کمتر است؛ تمام کنفدراسیونهای عضو فیفا در این جام سهیم هستند و درآمد ۲.۵ میلیارد دلاری بین باشگاهها تقسیم میشود. اینفانتینو گفته: «درآمدهای حاصل از برگزاری این جام نه فقط به چند باشگاه خاص از یک کشور که بین ۲۱۱ کشور در سراسر جهان تقسیم میشود. هیچ سازمان و نهاد دیگری چنین کاری نمیکند.»
برگزاری جام جهانی باشگاهها یک تأثیر خاص دیگر هم دارد. دوره جدید جام ملتهای آفریقا قرار بود تابستان سال آینده برگزار شود تا باشگاههای اروپایی راضی به خروج بازیکنان خود به مقصد قاره مادر باشند. جام آفریقا معمولاً در اوایل زمستان برگزار میشود و حالا با تدبیر فیفا، این رقابتها بار دیگر به میانههای فصل باشگاهی فوتبال اروپا و اواسط دسامبر (اواخر آذر) منتقل شده است. ماهتا مولانگو، مدیر اتحادیه بازیکنان حرفهای فوتبال گفته: «در این برنامهریزیها به نظرات بازیکنان هیچ اهمیتی داده نشده و ما به عنوان اتحادیه آنها وظیفه داریم ضمن ورود به قضیه، حقوق قانونی آنها را احقاق کنیم. زمان این کار بالاخره فرا رسیده است.» مسیری این اتحادیهها، شبیه راهی است که عوامل برگزاری سوپرلیگ اروپا طی میکنند. باید دید این فرایند حقوقی به کجا میکشد و جام پرزرقوبرق و جدید، فیفا را چگونه تحت تأثیر قرار خواهد داد.
