واکاوی علت درگیری اسپانیا و انگلیس در جبل‌الطارق؛ یادآور سلطه سیاست بر فوتبال!

به گزارش فوتبال 360، محرومیت رودری و موراتا پس از فینال یورو 2024، به سبب سر دادن شعار «جبل‌الطارق جزئی از اسپانیاست» بار دیگر سلطه سیاست بر فوتبال را یادآور شد؛ سیاستی که سایه‌اش را بر فوتبال گسترانده و از شرق تا غرب فوتبال اروپا، تحت تاثیر رخدادهای سیاسی است.
بحران جبل‌الطارق، یک بحران ژئوپولیتیک در سال‌های اخیر بوده و به همین سبب، تیم ملی فوتبال این کشور یکی از خطوط قرمز انجام قرعه‌کشی مسابقات است. این تیم ملی از سال 2013 به اتحادیه اروپا افزوده شده و به رسمیت شناخته می‌شود اما همچون تیم‌های منطقه بالکان و حتی جمهوری‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی، در قرعه‌کشی محدودیت مصافش با اسپانیا را لحاظ می‌کنند.

بحران مشابه فالکلند

جبل‌الطارق، دهکده کوهستانیِ ساحل جنوبی اسپانیا در جنوب غربی اروپا است و در انتهای شبه‌ جزیره ایبری قرار دارد. مرز مشترکِ این سرزمین از شمال با اسپانیا برخورد می‌کند و در گذشته، یکی از سرزمین‌های فرا دریاییِ بریتانیا به ‌شمار می‌رفته. در ۳۰ آوریل ۷۱۱، دسته‌ای از مسلمانان به رهبری «طارق بن زیاد» با عبور از این گذرگاه، توانستند بخش زیادی از خاک اسپانیا را فتح کنند اما در سال ۱۴۹۱، مسلمانان چاره‌ای جز خروج از اندلس نداشتند. بسیاری از مسلمانانِ همین منطقه به شهرهای سئوتا و تطوان کوچ اجباری داده شدند و بسیاری دیگر  به قتل رسیدند.
در زمان جنگ‌های جانشینی اسپانیا، نیروهای بریتانیایی شهرهای ساحلی جنوب کشور را مورد حمله قرار داده و این منطقه را به تصرف خود درآوردند. کوه طارق در بخش ساحلی خود به تنگه جبل‌الطارق متصل است و این تنگه، با موقعیتی استراتژیک، دریای مدیترانه را به اقیانوس اطلس متصل می‌کند. در سال ۱۷۱۳، مالکیت منطقه جبل‌الطارق برای همیشه به بریتانیا واگذار شده بود اما دولت اسپانیا، هرگز حکومت بریتانیا بر این منطقه را به رسمیت نشناخت زیرا بخش عظیمی از تجارت دریایی جهان از تنگه جبل‌الطارق می‌گذرد و تسلط بر آن، از اهمیت بسیاری برای کشورهای مدعی برخوردار است.

300 سال اختلاف

 در سال ۱۹۶۹ و پس از انجامِ همه‌‌پرسی، بیشتر ساکنان این منطقه به حاکمیت بریتانیا رأی دادند و فرانسیسکو فرانکو، این شهرک کوچک را محاصره کرد اما از سال ۱۹۸۵، در حالی که دولت اسپانیا مجدداً تسهیلاتی برای عبور و مرور ساکنان، از این منطقه به خاک اسپانیا در نظر گرفت، مرزهای جبل‌الطارق به صورت کامل بازگشایی شد.
پس از آن همواره تنش میان کشورها بر سر این منطقه در جریان بوده و در همه ‌پرسی مجدد سال ۲۰۰۲، حدود ۹۹ درصد از ساکنان جبل‌الطارق به طرح حاکمیت مشترک بریتانیا و اسپانیا بر این منطقه رأی منفی دادند. مالکیت منطقه میان اسپانیا و بریتانیا که مورد اختلاف ۳۰۰ ساله بوده‌ است و قبل از آن هم محل مناقشات میان امپراتوری‌های تاریخ، یک رقابت نوظهور در جهان فوتبال را باعث شده  اما با وجود آنکه حاکمیت بر جبل‌الطارق، در سال ۱۷۱۳ و بر پایه معاهده اوترخت به بریتانیا واگذار شده، اسپانیا همچنان بر مالکیت مطلق این منطقه اصرار دارد.

بدون برد در بازی‌های رسمی

به‌دنبال تصویب برگزیت، جبل‌الطارق دنباله‌رو بریتانیا، جزئی از اتحادیه اروپا به حساب نمی‌آید و همین مهم بحران مرزی با اسپانیا را به سبب عضویت در قرارداد شنگن تحت تاثیر قرار داده. فوتبال در جبل‌الطارق اما چندان پشتوانه تاریخی ندارد؛ کشوری با جمعیتی که از 34000 نفر تجاوز نمی‌کند و از سال 2016 به عضویت فیفا درآمده است.
این تیم 2 بار برای رسیدن به جام‌جهانی 2018 و 2022 تلاش کرد و  در نهایت ثمره تلاشش 20 شکست در 20 دیدار ادوار مقدماتی همراه با 7 گل زده و 90 گل خورده بوده اما در جام ملت‌های اروپا، جبل‌الطارق 3 بار در مسابقات مقدماتی یورو 2016، 2020 و 2024 حاضر بوده و در این مسابقات به جز تحمل 26 شکست از مجموع 26 دیدار و 5 گل زده در برابر 128 گل خورده نبوده است.

دل‌خوش به رقابت سه‌جانبه

بر اساس محدودیت‌های اتحادیه فوتبال اروپا با توجه به مسائل سیاسی، تیم‌های جبل‌الطارق با اسپانیا، کوزوو با بوسنی و هرزگووین و صربستان، ارمنستان با آذربایجان، همچنین روسیه با اوکراین از جمله کشورهایی هستند که در یک گروه پس از انجام قرعه‌کشی قرار نمی‌گیرند.
صدالبته تیم ملی جبل‌الطارق در سال 2021 موفق شد جواز صعود از سطح چهارم رقابت‌های لیگ ملت‌های اروپا به سطح سوم را دریافت کند اما سال گذشته بار دیگر به سطح چهارم مسابقات سقوط کرد و در لیگ ملت‌های اروپا 25-2024 باید به مصاف تیم‌های سن‌مارینو و لیختن‌اشتاین آن هم برای کسب دوباره جواز صعود به سطح سوم برود. مولداوی، مالت و آندورا  دیگر تیم‌های حاضر در سطح چهارم مسابقات هستند.