افزایش دوبرابری سقف دستمزد بارسلونا؛ بحران، رو به پایان
به گزارش فوتبال ۳۶۰، سازمان لالیگای اسپانیا محدودیت هزینههای باشگاههای فوتبال این کشور را اعلام کرد که طبق آن ظرفیت مالی بارسلونا به ۴۲۶ میلیون یورو رسیده؛ این عدد نسبت به سال گذشته (۲۰۴ میلیون یورو) افزایش بیش از دوبرابری را نشان میدهد و فضای تنفس مناسبی برای بارسلونا ایجاد میکند؛ هرچند به معنی حل مشکلات اقتصادی باشگاه نیست. این آمار تأثیری در عملکرد فصل جاری ندارد و بلوگرانا همچنان برای ادامه حضور دنی اولمو در نیمفصل دوم به کسب درآمد نیاز دارد.
سازمان لالیگا عصر امروز سقف دستمزد باشگاهها را بر اساس شرایط مالی آنها ابلاغ کرد که طبق آن رئال مادرید با ۷۵۵ میلیون یورو در بهترین وضعیت مالی قرار دارد. بعد از بارسلونا (۴۲۶)، نوبت به اتلتیکو مادرید (۳۱۱) و رئال سوسیداد (۱۶۰ میلیون یورو) میرسد و بحران مالی سویا (۲.۵) و اسپانیول (۸.۸) هم همچنان ادامه دارد. طی سالهای گذشته تمرکز رسانهها روی وضعیت بارسلونا بوده بسیاری از باشگاههای لالیگا همچنان در ورطه مشکلات مالی قرار دارند اما آبیاناریها با تکیه بر درآمدهای جدید، کمکم از تنگنای قوانین دردسرساز فوتبال اسپانیا خارج میشوند.
جزئیات قانون سقف دستمزد
وقتی خاویر تباس در سال ۲۰۱۳ به ریاست سازمان لیگ اسپانیا رسید، باشگاههای حاضر در ۲ سطح اول فوتبال این کشور (لالیگا و سگوندا) مجموعاً ۲ میلیارد یورو بدهی را بر دوش میکشیدند. قسمت اعظم این قرضها از نهادهای دولتی دریافت شده و به بازیکنان و سرمربیان سابق مربوط میشد. تباس فوراً قوانین سختگیرانهتری وضع کرد و طبق آن مجموع دستمزد پرداختی و هزینههای باشگاه برای خرید بازیکنان و امضای قرارداد با کادر فنی باید با درآمدهای سالانه هماهنگ میشد. او سال گذشته در این باره گفت: «بزرگترین افتخار من این است که فوتبال اسپانیا را از نظر مالی به پایداری رساندم. پیش از من، باشگاهها مالیات و دستمزد بازیکنان را به طور کامل پرداخت نمیکردند اما حالا اوضاع فرق میکند باشگاهها تنها به اندازه درآمد خود اجازه هزینه دارند.»
اعمال مقررات
بهکارگیری قوانین ثبات مالی در لالیگای اسپانیا نسبت به مقررات متناظر در لیگ برتر و یوفا، متفاوت و به شدت سختگیرانهتر است. در انگلیس بررسی حسابها در بازههای زمانی ۳ ساله اتفاق میافتد. باشگاهها ۳ سال برای کسب درآمد فرصت دارند و با پایان هر دوره و تعیین جریمههای احتمالی، بدهیها از گردونه محاسبه خارج میشود.در اسپانیا اما بدهیهای ۱۰ سال پیش هم تا زمانی که کاملاً تسویه نشوند روی محدوده هزینه باشگاه اثرگذارند و سقف دستمزد هر تیم به شکل سالانه تعیین میشود. فضای تنفس مالی هر باشگاه برای قراردادهای جدید هر سال ۲ بار (بعد از اتمام هریک از پنجرههای نقل و انتقالات) اعلام میشود و باشگاهها در صورت عبور از خط قرمز، اجازه امضای قرارداد با بازیکنان تازه را از دست میدهند. در انگلیس و با فرض شرایط مشابه، قرارداد جدید امضا میشود، باشگاه ۳ سال برای جبران کسری فرصت دارد و در صورت ناکامی با جریمه امتیازی و محدودیت نقل و انتقالاتی روبهرو میشود.
باشگاههای حاضر در ۲ سطح اول فوتبال اسپانیا موظفند در طول سال دائماً اسناد مالی مربوط به هزینهها و درآمدهای آتی را به لالیگا تحویل دهند و علاوه بر سود و ضررهای سال گذشته، درآمدهای احتمالی فصل آینده هم در محاسبه سقف دستمزد هر تیم مورد محاسبه قرار میگیرد. این سقف مالی مجموع پولی را نشان میدهد که باشگاه میتواند برای تمام بازیکنان اصلی و ذخیره و کادر فنی و پزشکی هزینه کند. هزینه خرید بازیکنان طبق قانون استهلاک بین سالهای قرارداد تقسیم میشود و خرید بازیکن صد میلیون یورویی با قراداد ۵ ساله به معنی ۲۰ میلیون یورو هزینه در هریک از ۵ سال آینده است؛ حتی اگر تمام این هزینه به شکل یکجا پرداخت شود. سران باشگاه باید بر اساس نرمافزار مدیریتی لالیگا، هزینههای خود را کنترل کنند و بازیکن تنها در صورتی که منجر به عبور تیم از خطوط قرمز مالی نشود قادر به بازی (در هریک از رقابتهای فوتبالی اسپانیا و اروپا) خواهد بود.
وضعیت بارسا در سالهای اخیر
بارسلونا طی سالهای گذشته و همزمان با تغییر نسل در ترکیب اصلی به گزند مقررات سختگیرانه لالیگا دچار شد. بیشترین سقف دستمزد بارسلونا در سال منتهی به دنیاگیری کووید-۱۹ (فصل ۲۰-۲۰۱۹) اعلام شد که از مرز ۶۷۱ میلیون یورو گذشته بود. همزمان با کاهش درآمدها، در دوران مدیریت جوزپ بارتومئو اوضاع رو به سیاهی رفت و سقف دستمزد بلوگرانا بعد از پنجره زمستانی نقل و انتقالات سال ۲۰۲۲ به تنها ۱۴۴ میلیون یورو کاهش پیدا کرد. تلاشهای خوان لاپورتا برای افزایش درآمد از طریق اهرمهای مالی (مانند فروش سرمایهها و حق پخش تلویزیونی مسابقات سالهای آینده) تا حدودی جواب داد و وضعیت باشگاه به تدریج بهبود یافت؛ به گونهای که امکان امضای قرارداد با بازیکنان جدید فراهم شد.
سقف دستمزد، میزان دقیق مخارج مالی سالانه باشگاه را نشان نمیدهد. بارسلونا در فصلی که با سقف ۱۴۴ میلیون یورویی مواجه بوو به دلیل قراردادهای پیشین مجموعاً ۵۶۰ میلیون یورو برای خرید بازیکن یا دستمزد هزینه کرد. در واقع سقف دستمزد محدوده عمل باشگاه در فصلهای بعد را مشخص میکند، نه میزان هزینههای سال جاری. خاویر گومس از مدیران ارشد لالیگا میگوید: «سقف دستمزد اندک و منفی به معنی محدودیتهای بیشتر در فصلهای آینده است؛ مگر اینکه درآمدها یا سودهای کلان برای جبران از راه برسد.» بارسلونا در سال ۲۰۲۲ با فروش حق پخش و سیاست «اهرمهای مالی» ۸۰۰ میلیون یورو درآمد کسب کرد و با توجه به بدهیهای پیشین، سقف دستمزد را تا حدودی افزایش داد اما تقریباً تمام این افزایش برای خرید بازیکنانی مانند روبرت لواندوفسکی، ژول کونده و رافینیا صرف شد.
مشکلات باشگاههای دیگر
دردسرهای مالی مربوط به مقررات لالیگا تنها مختص بارسلونا نیست و از شمال تا جنوب این کشور بسیاری از تیمها طی یک دهه گذشته با این مشکلات دست و پنجه نرم کردهاند؛ ثبت قرارداد پدرو لئون با ختافه در سال ۲۰۱۴ به دلیل مشکلات مالی ماهها به تعویق افتاد. بازیکن حاضر به کاهش دستمزد خود نشد و حضور او در ترکیب اصلی تا ۲۸ نوامبر (هفته پانزدهم لالیگا) به تعویق افتاد. سال بعد الچه به دلیل مشکلات مالی به سطح دوم سقوط کرد و طی سالهای اخیر تنگنای ثبت قرارداد بازیکنان برای باشگاهها شدت بیشتری گرفته است؛ به گونهای که تیمها ناچار به حذف بازیکنان پرهزینه و امتناع از امضای قرارداد با بازیکنان جدید میشوند. لالیگا میگوید در پنجره تابستانی نقل و انتقالات امسال ۹ باشگاه از سقف دستمزد عبور کردهاند و بیشترین مشکل طی سالهای آینده گریبانگیر سویا و اسپانیول خواهد شد. رئال بتیس و رئال وایادولید هم برای ثبت قرارداد بازیکنان جدید خود با مشکل مواجه شدند و سالهای سختی پیش رو دارند.
با اینکه سقف دستمزد بارسلونا طی سالهای اخیر در نوسان بوده، خروج بازیکنان پرهزینه مانند لیونل مسی، آنتوان گریزمان، جرارد پیکه، عثمان دمبله، سرخیو بوسکتس و ایلکای گندوغان میزان هزینههای سالانه را کاهش داده. با این حال روند خرید بازیکنانی در سطح دنی اولمو ادامه دارد و خارج شدن از منحنی مجاز، ثبت نام بازیکنان تازهوارد را با دشواری مواجه میکند. مدیران باشگاه با ضمانتهای بانکی شخصاً دستیابی به باشگاه به درآمدهای بیشتر طی سالهای آینده را تضمین کردهاند تا ثبت قرارداد بازیکنانی مانند رونالد آرائوخو، مارکوس آلونسو و اینیگو مارتینس ممکن شود. بارسلونا طی سال گذشته ۳ بار از «قانون ۷۷» لالیگا برای ثبت قراردادهای جدید استفاده کرده. این قانون در صورت مصدومیت طولانیمدت هر بازیکن (بیش از ۴ ماه) امکان حذف هزینههای مربوط به او و ثبت قرارداد جدید را فراهم میکند. به این ترتیب مصدومیت گاوی ثبت قرارداد ویکتور روکه را ممکن کرد، صدمه دیدن آرائوخو در کوپاآمریکا به ثبت قرارداد مارتینس انجامید و دوری کریستنسن از میادین منجر به ثبت با تأخیر دنی اولمو شد. قراداد اولمو با استفاده از این قانون تنها تا ۳۱ دسامبر معتبر است و باشگاه در صورت کسب درآمدهای جدید قادر به استفاده از او در نیمه دوم فصل خواهد بود. بارسلونا با کسب ۱۲ امتیاز از ۴ مسابقه به تنهایی در صدر جدول لالیگا قرار گرفته و هفته آینده در مونتیلیوی به مصاف ژیرونا میرود.
