چرا سرمربیان فرانسوی از فوتبال اروپا کنار رفتند؟/ فقط یک نفر در بین ۷۸ سرمربی برتر
به گزارش فوتبال ۳۶۰، سرمربیان اهل فرانسه نفوذ همیشگی خود در فوتبال اروپا را از دست دادهاند و در لیگهای معتبر قاره سبز تنها یک سرمربی اهل این کشور (پاتریک ویرا) مشغول به فعالیت است. جالب اینکه اکثریت سرمربیان شاغل در لیگ یک فرانسه هم غیربومی هستند.
در اوایل سال ۲۰۱۶ همه چیز در دنیای فوتبال برای سرمربیان فرانسوی به خوبی پیش میرفت. دیدیه دشان به عنوان سرمربی تیم ملی مردان فرانسه چند ماه تا هدایت این تیم به فینال یورو ۲۰۱۶ فاصله داشت. این تورنمنت نقطه عطفی کلیدی در مسیر قهرمانی ۲ سال بعد جام جهانی بود.
زینالدین زیدان به تازگی به عنوان مربی رئال مادرید، رویاهایی میساخت و فاصلهای با اولین قهرمانی از ۳ عنوان متوالی لیگ قهرمانان اروپا نداشت.
آرسن ونگر بر همه چیز در آرسنال تسلط داشت و در حال هدایت این تیم برای کسب عنوان نایبقهرمانی رقابتهای لیگ برتر انگلیس پشت سر لستر بود. این بهترین جایگاه این تیم طی ۱۱ فصل گذشته لیگ به شمار میرفت. او تنها سرمربی فرانسوی لیگ در آن سال به حساب نمیآمد. کلود پوئل به ساوتهمپتون پیوست و رمی گارد هدایت استونویلا را در اختیار گرفت. رودی گارسیا در حال پایان دادن به دوره نسبتاً موفق۲ و نیم ساله در رم بود و والرین اسماعیل در آلمان، چند ماه تا در اختیار گرفتن نیمکت ولفسبورگ فاصله داشت.
در خاک فرانسه، مربیان فرانسوی در رقابتهای لیگ یک حکمفرمایی میکردند. پاریس تحت هدایت لوران بلان به دومین سهگانه متوالی جامهای داخلی نزدیک میشد و لیون تحت هدایت برونو ژنزیو به مقام نایبقهرمانی دست یافت. در پایان فصل ۱۶-۲۰۱۵، مجموعاً ۱۹ نفر از ۲۰ مربی لیگ یک یا فرانسوی بودند یا شهروندی فرانسه داشتند؛ به جز لئوناردو ژاردیم، سرمربی پرتغالی موناکو. ونگر در ۲ دهه قبل آرسنال را به یک قدرت تراز اول در فوتبال انگلیس تبدیل کرد، ژرار هولیه به اوجگیری لیورپول در اروپا کمک کرد و لوئیس فرناندس و رینالد دونوئه اتلتیک بیلبائو و رئال سوسیداد را به مقام نایبقهرمانی در لالیگا رساندند. با حضور ژان تیگانا، ژاک سانتینی، آلن پرین و فیلیپ مونتانیه، پرچم سهرنگ فرانسه در روی نیمکتهای خارجی به اهتزاز درآمد و سرمربیان فرانسوی به بخشی ثابت از منظره فوتبال قارهای تبدیل شدند.
حالا ۹ سال گذشته و اوضاع به هیچ وجه بر وفق مراد سرمربیان فرانسوی نیست. با نزدیک شدن به پایان این فصل، پاتریک ویرا در جنوا تنها سرمربی فرانسوی شاغل در چهار لیگ معتبر اروپا (لیگ برتر، لالیگا، سری آ و بوندسلیگای یک آلمان) به شمار میرود. دشان همچنان سکاندار تیم ملی فرانسه است اما زیدان که احتمالاً پس از جام جهانی سال آینده جانشین او خواهد شد از زمان ترک مجدد رئال مادرید در سال ۲۰۲۱، هدایت هیچ تیمی را به عهده نگرفته.
ونگر در سال ۲۰۱۸ با ترک آرسنال به دوران مربیگری خود پایان داد؛ پوئل و گارد سالهاست هیچ تیمی را هدایت نکردهاند. اسماعیل اخیراً به عنوان سرمربی بلکبرن در لیگ قهرمانی انگلیس منصوب شده، گارسیا فعلاً از فوتبال باشگاهی روی گردانده و هدایت تیم ملی بلژیک را بر عهده گرفته .
بلان بیش از ۴ سال بیکار بود تا اینکه در سال ۲۰۲۰ بالاخره توسط تیم الریان قطر استخدام شد. او پس از سپری کردن دورهای ۱۱ ماهه در لیون، اکنون هدایت الاتحاد را در لیگ حرفهای عربستان به عهده دارد. ژنسیو همچنان در فرانسه تأثیرگذار است و لیل را به مرحله یکهشتم نهایی رقابتهای این فصل لیگ قهرمانان رسانده، اما تعداد هموطنانش در لیگ یک کمتر شدهاند و تنها ۸ مربی این لیگ فرانسوی هستند.
البته فقط باشگاههای لیگ یک مربیانی از خارج از مرزهای کشورشان استخدام نمیکنند. اگرچه مربیان بومی همچنان در اسپانیا و ایتالیا (۱۵ مورد از ۲۰ تیم) در اکثریت قاطع هستند اما در آلمان (۱۰ از ۱۸) آمار سرمربیان بومی کاهش یافته و در لیگ برتر انگلیس تنها ۲سرمربی بومی هدایت باشگاهها را بر عهده دارند؛ گراهام پاتر در وستهام و ادی هاو در نیوکاسل.
چرا سرمربیان فرانسوی جایگاه خود در فوتبال اروپا را از دست دادهاند؟ یک شکایت مکرر در محافل فوتبال فرانسه این است که مربیان این کشور دیگر به کانالهای ارتباطی در فرصتهای شغلی، دسترسی ندارند. احساس میشود مدیربرنامههای سرمربیان فرانسوی گوش شنوای تصمیمگیرندگان تیمهای بزرگ اروپا را از دست دادهاند و نتوانستهاند با مالکان غولپیکر جدید رابطه برقرار کنند؛ صندوقهای سرمایهگذاری و گروههای اقتصادی حاکمیتی که روزبهروز نفوذ خود را در اداره باشگاههای مدرن را افزایش میدهند.
سرمربیان فرانسوی در سالهای اخیر همتایان پرتغالی را رقیب اصلی خود میدانند. مربی فرانسوی باید به تنهایی راه خود را طی کند اما سرمربیان پرتغالی از ارتباطهای مدیربرنامهها و معاملهگران پرنفوذی مانند ژرژ مندس، حمایت سرمربیان برجسته بومی مانند ژوزه مورینیو و پشتیبانی پرشور انجمن مربیان فوتبال پرتغال (ANTF) بهرهمند میشوند. این نهاد نمایندگی مربیان این کشور را بر عهده دارد و هدف اعلامشدهاش «ترویج و ارتقای مربیان پرتغالی فوتبال و فوتسال در پرتغال و سراسر جهان» است.
جنوا به عنوان تنها تیم تحت هدایت سرمربیان فرانسوی در ۴ لیگ معتبر اروپا دیشب به یوونتوس باخت و در حال حاضر در جایگاه دوازدهم جدول ردهبندی رقابتهای فصل ۲۵-۲۰۲۴ سری آ قرار دارد.