ساندرلند در اوج؛ گربهها روی ابرها
به گزارش فوتبال 360، 10 دقیقه پس از سوت پایان، بازیکنان ساندرلند هنوز در زمین بودند؛ گرانیت ژاکا بوسه به سمت سکوها میفرستاد، نوآ سادیکی با دستهای باز مثل بالهای هواپیما جلوی دروازه قدم میزد و لوک اونین در مرکز همخوانی پرشور «Can’t Help Falling in Love» به چشم میخورد. تیم برای گرفتن عکس جمع شد؛ کاری که هواداران نیوکاسل را خشمگین و هواداران خودی را شاد کرد. 20 دقیقه بعد شادی و رقص در راهروهای اطراف ورزشگاه ادامه داشت.
و چرا که نه؟ حتی اگر ساندرلند هیچ موفقیت دیگری در این فصل شگفتانگیز نداشت، پیروزی خانگی برابر نیوکاسل (نخستین داربی لیگ برتری 2 تیم پس از نزدیک به یک دهه) کافی بود.
دن بالارد، مدافع ساندرلند، پس از بازی گفت: «بازی قشنگی نبود.» ژاکا پس از بازی تأکید کرد، هدف دربی فقط بردن است. با این پیروزی، ساندرلند تقریباً مطمئن شد فصل آینده دوباره 2 بار با نیوکاسل روبهرو خواهد شد.
وقتی ساندرلند، یکی از تاریخیترین باشگاههای انگلیس، در سال ۲۰۱۷ سقوط کرد، بازگشتی سریع به لیگ برتر محتمل به نظر میرسید اما تیم حتی سطح سوم سقوط کرد. بازگشت به لیگ قهرمانی هم رویایی دور از دسترس مینمود.
از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲، ورزشگاه ۴۸٬۷۰۷ نفری ساندرلند میزبان تیمهایی مثل اسکانتورپ، والسال، لینکلن و سوئیندون بود. ساندرلند در لیگ یک بهترتیب پنجم، هشتم، چهارم و پنجم شد و 3 بار در پلیآف ناکام ماند تا سرانجام به لیگ قهرمانی بازگردد. این مسیر دشوار زمینهساز احیای باشگاه و بازگشت دوباره به لیگ برتر نام گرفت.
با این حال، آن سالهای جهنمی حیاتی بودند. اونین میگوید: «خیلیها آن را شکست میبینند اما نبود!»
ژاکا، هافبک سابق آرسنال و بایرلورکوزن میگوید: «ما ستاره بزرگ نداریم اما انرژی بالا و روحیه تیمی قوی داریم؛ همین، تفاوت را میسازد.» ساندرلند تاکنون از 6 تیم از 8 تیم انگلیسی حاضر در رقابتهای اروپایی امتیاز گرفته.به هر معیار، ساندرلند یکی از پدیدههای نیمفصل نخست است. قبلا میپرسیدند آیا در لیگ میمانند یا نه. الان سوال این است؛ آیا فصل آینده قادر به حضور در رقابتهای اروپایی خواهند بود. با توجه به تمام رنجهای قبلی، شاید حتی این موضوع اهمیت چندانی نداشته باشد.
ساندرلند شهری ۳۰۰ هزار نفری در نیمساعتی جنوب نیوکاسل است؛ پیش از رکسهام، خود ساندرلند نماد شهری صنعتی افولکرده بود و امیدش را در فوتبال میجست. تماشای مستند «Sunderland ’Til I Die» حتی الهامبخش راب مک (مکالهنی سابق) شد تا باشگاهی بحرانزده را خریداری کند. برخلاف رکسهام که حتی تا دسته پنجم سقوط کرده بود، ساندرلند یک دهه پای ثابت لیگ برتر بود.
در این شهر مردمی عاشق فوتبال، دنبال دلخوشی برای فرار از رکود اقتصادی بودند. مارتین لانگستف میگوید: «حالوهوای شهر به باشگاه گره خورده است.» همین وابستگی، شکستها را دردناکتر میکرد. مستند نتفلیکس نخستین نگاه بیپرده به درون باشگاه بود و موفقیتهای اخیر ساندرلند فراتر از شمالشرق انگلیس طنینانداز شد. دیوید بروس، هوادار قدیمی و مدیر امور تجاری باشگاه، میگوید: «خیلیها در سراسر جهان بهخاطر آن سریال به ساندرلند گرایش پیدا کردند.»
با وجود همه اینها، بازگشت پایدار ساندرلند بعید به نظر میرسید. فاصله مالی بین لیگ برتر و لیگ قهرمانی هر سال بیشتر میشد و نرخ بقا برای تیمهای صعودکرده به پایینترین حد رسید. در فصلهای ۲۴–۲۰۲۳ و ۲۵–۲۰۲۴، هر 3تیم صعودکننده بلافاصله سقوط کردند و از سال ۲۰۲۰ تنها 5 تیم از ۱۵ تیم صعودکننده توانستند در فصل دوم هم باقی بمانند.
ساندرلند حتی بهترین گزینه صعود نبود. برنلی کمترین گل خورده تاریخ فوتبال انگلیس را داشت و لیدز پشتوانه مالی قدرتمندی داشت. ساندرلند با ۷۶ امتیاز و5 شکست پیاپی پلیآف را برد و با کمترین دستمزد لیگ برتر وارد فصل شد. بنابراین پیشبینی سقوط دوباره، طبیعی به نظر میرسید.
کریستیان اسپیکمن، مدیر ورزشی باشگاه، گفت: «تابستان تلاش کردیم بفهمیم چطور میتوان در این لیگ زنده ماند.» برای این کار به یک بازیکن کلیدی نیاز داشتند؛ گرانیت ژاکا. تماسها از سوئیس در یکشنبهشب ژوئیه آغاز شد. ژاکا در تخت بود و ابتدا فکر میکرد تماس شوخی است. تماسگیرنده کسی نبود جز کیریل لوئی-دریفوس، مالک ساندرلند.
لوئی-دریفوس از سال ۲۰۲۱ سهامدار عمده نام گرفت و با مدیریت کارآمد و استعدادیابی هوشمند مسیر باشگاه را تغییر داد. دادهها نشان میداد اضافه کردن ژاکا، رهبر کهنهکار، قطعه نهایی پازل است. ژاکا پیشنهادهای بزرگتری از ایتالیا و فرانسه را رد کرد اما اشتیاق شهر را در مستند «Sunderland ’Til I Die» دید.
در تابستان، ۱۳ بازیکن جدید به تیم اضافه شدند؛ بدون آن که هویت تیم تغییر کند. ژاکا استانداردها را بالا برد، فرهنگ تیم را شکل داد و اعتمادبهنفس یک تیم جوان را بالا برد. نتیجه، تیمی است که برتریها را حفظ میکند، دیر گل میزند و حریفان بزرگ را میبرد.
اکنون ساندرلند برای سهمیه اروپا میجنگد. حتی اگر به میانه جدول برسد، هواداران از مسیر لذت میبرند. لانگستف میگوید: «حس مثبت در شهر موج میزند.» شهر هم در حال دگرگونی است. تیم بر شهر اثر گذاشته و احیای شهر هم به تیم نیرو داده است.
وقتی نیوکاسل به شهر آمد، بازی کمموقعیت بود اما پس از سوت پایان، شادی ساعتها خیابانها را به رنگ سرخ و سفید درآورد. این پایان چیزی نبود. بیشتر شبیه یک آغاز میماند.
