بررسی رکوردهای جام جهانی؛ اساتید کلاس هتتریک
به گزارش فوتبال ۳۶۰، در تاریخ رقابتهای جام جهانی تاکنون ۵۴ هتتریک به ثبت رسیده است؛ آماری قابلتوجه که نشان میدهد درخشش فردی مهاجمان، حتی در فشردهترین و حساسترین مسابقات، همواره بخشی از روایت بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان بوده است. اکنون و در آستانه برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶، مرور این هتتریکها و بررسی آمارها و نکات جذاب پیرامون آنها، تصویری روشنتر از جایگاه این رکورد ویژه در تاریخ جام جهانی ارائه میدهد.
اولگ سالنکو، بهترین نمایش انفرادی یک روس در آمریکا
تنها بازیکنی که در یک مسابقه جام جهانی موفق به زدن پنج گل شده، اولگ سالنکو مهاجم روسیه است. او در مرحله گروهی جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا و در دیدار مقابل کامرون، پنج بار دروازه حریف را باز کرد تا روسیه با نتیجه ۶ بر ۱ پیروز شود. این در حالی بود که در همان مسابقه، روژه میلا مهاجم کهنهکار کامرون نیز گلزنی کرد و به مسنترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
سالنکو پیش از آن در بازی برابر سوئد نیز یک گل زده بود و با مجموع شش گل، کفش طلای آن دوره را بهطور مشترک با هریستو استویچکوف بلغاری به دست آورد. با این حال، روسیه از صعود به مرحله حذفی بازماند؛ زیرا سوئد و برزیل پیشتر صعود خود را قطعی کرده بودند. جالب اینکه سالنکو پس از آن تورنمنت دیگر هرگز برای تیم ملی روسیه بازی نکرد و همان شش گل، تمام گلهای ملی او باقی ماند.
سریعترین هتتریک تاریخ جام جهانی
یکی از سریعترین هتتریکهای جام جهانی به اریش پروبست از اتریش تعلق دارد. او در دیدار مرحله گروهی جام جهانی ۱۹۵۴ برابر چکسلواکی، در ۲۴ دقیقه ابتدایی مسابقه هتتریک کرد. پس از گل دقیقه سوم ارنست اشتویاسپال، پروبست در دقایق چهارم، ۲۱ و ۲۴ گلزنی کرد تا اتریش خیلی زود با نتیجه ۴ بر صفر پیش بیفتد. با این حال، اگر فاصله زمانی میان سه گل ملاک باشد، رکورد سریعترین هتتریک به لاسلو کیس از مجارستان تعلق دارد. او در جام جهانی ۱۹۸۲ و مقابل السالوادور، در مدت تنها ۷ دقیقه و ۴۲ ثانیه سه گل به ثمر رساند.
جوانترین و مسنترین هتتریککنندگان
پله همچنان جوانترین بازیکنی است که در تاریخ جام جهانی هتتریک کرده است. اسطوره برزیلی در نیمهنهایی جام جهانی ۱۹۵۸ و در حالی که فقط ۱۷ سال و ۲۴۴ روز داشت، سه گل به ثمر رساند و نقش مهمی در پیروزی تیمش ایفا کرد. او تنها بازیکنی است که پیش از ۱۸ سالگی در جام جهانی هتتریک کرده است. تنها چهره جوان دیگری که چنین دستاوردی داشته، ادموند کونن آلمانی است که در جام جهانی ۱۹۳۴ و در سن ۱۹ سال و ۱۹۸ روز برابر بلژیک هتتریک کرد.
در سوی دیگر، کریستیانو رونالدو مسنترین بازیکنی است که در جام جهانی هتتریک کرده است. ستاره پرتغالی در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه و حالی که ۳۳ سال و ۱۳۰ روز داشت، هر سه گل تیمش را در تساوی ۳-۳ مقابل اسپانیا به ثمر رساند. پیش از رونالدو، این رکورد نزدیک به سه دهه در اختیار راب رنسنبرینک بود که در جام جهانی ۱۹۷۸ و در سن ۳۰ سال و ۳۳۵ روز، برای هلند مقابل ایران هتتریک کرده بود.
همه چیز برای هیچ؛ هتتریکهایی که آخرش برنده نبودند
در تاریخ جام جهانی، فقط 3 بازیکن موفق شدهاند هتتریک ثبت کنند و در نهایت، با تیمشان شکست را تجربه کنند. این رکورد عجیب و البته تلخ، یک الگوی مشترک دارد: وقتی یک مهاجم همهچیز میزند، اما بازی با سرنوشت دیگری نوشته میشود.
ارنست ویلیموفسکی در جام جهانی ۱۹۳۸ برای لهستان مقابل برزیل هتتریک کرد؛ اما نتیجه در نهایت به سود برزیل رقم خورد و لهستان ۶-۵ شکست خورد. این مهاجم لهستانی در این بازی 4 گل به ثمر رساند که تنها 4 گله تاریخ این تورنمنت است اما دلیلی برای پیروزی کشورش نبود. جوزف هوگی در جام جهانی ۱۹۵۴ برای سوئیس مقابل اتریش سه گل زد، ولی در نهایت با نتیجه 7 بر 5 شکست خورد.
همچنین در جام جهانی ۱۹۸۶، ایگور بلانوف برای اتحاد جماهیر شوروی مقابل بلژیک هتتریک ثبت کرد؛ اما بازی پس از وقت اضافه با نتیجه ۴-۳ به سود بلژیک تمام شد.
مشخصا با اینکه بسیاری تصور میکنند هتتریک در جام جهانی معمولاً با پیروزی همراه است، تاریخ یک استثنا را چند بار تکرار کرده. در این روایت، کیلیان امباپه و کریستیانو رونالدو هم در میانه این تناقض قرار میگیرند.
امباپه پس از سهگانهاش برای فرانسه در فینال جام جهانی ۲۰۲۲، به نوعی چهارمین بازیکن برتر این فضا شد؛ چون در پایان، هرچقدر هم امباپه درخشان بود، بازی در نهایت به پایانِ پیروزی برای او نرسید. فرانسه با تساوی ۳-3 مقابل آرژانتین کار را جلو برد، اما تصمیم سرنوشت به ضربات پنالتی رسید و شکست رقم خورد.
تنها بازیکن دیگری که هتتریک کرد و در نهایت برنده نشد، کریستیانو رونالدو است. او در جام جهانی ۲۰۱۸ مقابل اسپانیا سه گل زد، اما بازی با نتیجه ۳-۳ تمام شد.
بیشترین هتتریک در تاریخ جام جهانی
وقتی بحث «بیشترین هتتریک» در میان باشد، نام چند بازیکن سریع پررنگ میشود. ساندور کوچیش (۱۹۵۴) به همراه ژوست فونتن (1958) و گرد مولر (۱۹۷۰) در زمره معدود بازیکنانی هستند که در یک دوره، در دو بازی جداگانه موفق به هتتریک شدهاند. اگر بخواهیم بین این سه، «مولر» را بیشتر در خاطرها نگه داریم، باید نگاه را دقیقتر کنیم: مهاجم افسانهای آلمان در جام جهانی ۱۹۷۰، مقابل بلغارستان و پرو دو هتتریک متوالی ثبت کرد و فاصله میان آن تنها 3 روز بود.
هتتریک در دو دوره مختلف؛ باتیستوتا در یک سطح خاص
یک رکورد ویژهتر هم وجود دارد: هتتریک در دو دوره متفاوت جام جهانی که این دستاورد فقط به یک بازیکن تعلق دارد؛ گابریل باتیستوتا.
او با پیراهن آرژانتین در جام جهانی ۱۹۹۴ مقابل یونان سه گل زد، و چهار سال بعد در جام جهانی ۱۹۹۸ بار دیگر هتتریک کرد؛ این بار مقابل جامائیکا. اتفاق جذاب دیگر این است که هر دو هتتریکش در ۲۱ ژوئن به ثبت رسید و هر دو هم مقابل تیمهایی بود که در همان سالها تازه برای اولین بار پا به جام گذاشته بودند. حتی جزئیات «آخرین گل» هم مشابه بود: هر دو بار، گلهای پایانی با پنالتی کامل شدند تا هتتریکش از یک نمایش صرف، به یک الگوی دقیق تبدیل شود.
در مجموع، از ۵۴ هتتریک جام جهانی، ۲۶ مورد در هشت دوره ابتدایی ثبت شده؛ در حالی که ۲۸ مورد در ۱۴ دوره بعدی رخ داده است. هشت هتتریک یا به نوعی کمتر از ۱۵٪ از کل هتتریکهای جام جهانی، در ۱۹۵۸ اتفاق افتاده است. تنها دورهای که حتی یک هتتریک هم در آن ثبت نشد، جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان بود.
یکشنبه روز موعود است
اگر روزهای هفته را بررسی کنیم، یک الگوی جالب دیده میشود. در تاریخ جام جهانی، ۲۳ هتتریک در روزهای یکشنبه ثبت شده؛ یعنی بیش از دو برابر بیشترین تعداد در روز بعدی: شنبه که یازده هتریک داشته است.
البته تمام روزهای هفته حداقل یک بار شاهد هتتریک بودهاند، اما عجیبتر این است که فقط یک هتتریک در تاریخ این رقابتها در روز دوشنبه به ثبت رسیده: هتتریکِ پائولتا برای پرتغال مقابل لهستان در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۰۲.
هتتریک در فینال؛ نماد جاودانگی
وقتی بحث فینال میشود، فشار بازی بیشتر است، فرصتها کمتر میشوند و هر گل، ارزش یک تاریخ را پیدا میکند. در این بخش، دو نام بیش از همه میدرخشند.
جف هرست اولین بازیکن تاریخ جام جهانی بود که در فینال هتتریک کرد. هتتریک نمادین او برای انگلیس مقابل آلمان غربی در سال ۱۹۶۶، در ومبلی و در آخرین دقیقه وقت اضافه به نقطه پایان رسید؛ گلهای هرست باعث شد سهشیرها با نتیجه ۴-۲ پیروز شوند و انگلیس را به قهرمانی برسانند و این قهرمانی همان تنها قهرمانی تاریخ انگلیس در جام جهانی بود. اما رکورد عجیب دیگر هم در کار بود: هرست در آن مسابقه (سه گل)، بیشتر از مجموع 5 بازی دیگرش در جام جهانی (دو گل) گل زد!
تنها بازیکن دیگری که در فینال به چنین رکوردی رسید، کیلیان امباپه است. او در فینال ۲۰۲۲ برای فرانسه سه بار گلزنی کرد، اما سرنوشت باز هم به سود فرانسه تمام نشد.
فهرستی از تمام هتتریکهای جام جهانی
جام جهانی ۱۹۳۰ (اروگوئه)
۱۷ ژوئیه ۱۹۳۰ - برت پاتناد: آمریکا در مقابل پاراگوئه - ۳ گل
۱۹ ژوئیه ۱۹۳۰ - گیلرمو استابیله: آرژانتین در مقابل مکزیک - ۳ گل
۲۷ ژوئیه ۱۹۳۰ - پدرو چئا: اروگوئه در مقابل یوگسلاوی - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۳۴ (ایتالیا)
۲۷ مه ۱۹۳۴ - آنجلو سکیاویو: ایتالیا در مقابل آمریکا - ۳ گل
۲۷ مه ۱۹۳۴ - ادموند کونن: آلمان در مقابل بلژیک - ۳ گل
۳ ژوئن ۱۹۳۴ - اولدریش نیدلی: چکسلواکی در مقابل آلمان - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۳۸ (فرانسه)
۵ ژوئن ۱۹۳۸ - لئونیداس: برزیل در مقابل لهستان - ۳ گل
۵ ژوئن ۱۹۳۸ - ارنست ویلیموفسکی: لهستان در مقابل برزیل - ۴ گل
۱۲ ژوئن ۱۹۳۸ - گوستاو وترستروم: سوئد در مقابل کوبا - ۳ گل
۱۲ ژوئن ۱۹۳۸ - هری اندرسون: سوئد در مقابل کوبا - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۵۰ (برزیل)
2 ژوئیه 1950 - اسکار میگز: اروگوئه مقابل بولیوی - 3 گل
9 ژوئیه 1950 - آدمیر: برزیل مقابل سوئد - 4 گل
جام جهانی ۱۹۵۴ (سوئیس)
۱۷ ژوئن ۱۹۵۴ - ساندور کوچیس: مجارستان در مقابل کره جنوبی - ۳ گل
۱۹ ژوئن ۱۹۵۴ - کارلوس بورخس: اروگوئه در مقابل اسکاتلند - ۳ گل
۱۹ ژوئن ۱۹۵۴ - اریش پروبست: اتریش در مقابل چکسلواکی - ۳ گل
۲۰ ژوئن ۱۹۵۴ - برهان سارگون: ترکیه در مقابل کره جنوبی - ۳ گل
۲۰ ژوئن ۱۹۵۴ - ساندور کوچیس: مجارستان در مقابل آلمان - ۴ گل
۲۳ ژوئن ۱۹۵۴ - مکس مورلاک: آلمان در مقابل ترکیه - ۳ گل
۲۶ ژوئن ۱۹۵۴ - جوزف هوگی: سوئیس در مقابل اتریش - ۳ گل
۲۶ ژوئن ۱۹۵۴ - تئودور واگنر: اتریش در مقابل سوئیس - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۵۸ (سوئد)
۸ ژوئن ۱۹۵۸ - ژوست فونتین: فرانسه در مقابل پاراگوئه - ۳ گل
۲۴ ژوئن ۱۹۵۸ - پله: برزیل در مقابل فرانسه - ۳ گل
۲۸ ژوئن ۱۹۵۸ - ژوست فونتین: فرانسه در مقابل آلمان - ۴ گل
جام جهانی ۱۹۶۲ (شیلی)
3 ژوئن 1962 - فلوریان آلبرت: مجارستان مقابل بلغارستان - 3 گل
جام جهانی ۱۹۶۶ (انگلیس)
۲۳ ژوئیه ۱۹۶۶ - اوزه بیو: پرتغال در مقابل کره شمالی - ۴ گل
۳۰ ژوئیه ۱۹۶۶ - جف هرست: انگلیس در مقابل آلمان - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۷۰ (مکزیک)
۷ ژوئن ۱۹۷۰ - گرد مولر: آلمان در مقابل بلغارستان - ۳ گل
۱۰ ژوئن ۱۹۷۰ - گرد مولر: آلمان در مقابل پرو - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۷۴ (آلمان غربی)
۱۸ ژوئن ۱۹۷۴ - دوشان بایویچ: یوگسلاوی در مقابل جمهوری دموکراتیک کنگو - ۳ گل
۱۹ ژوئن ۱۹۷۴ آندری شارماخ: لهستان در مقابل هائیتی - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۷۸ (آرژانتین)
3 ژوئن 1978 - راب رنسنبرینک: هلند مقابل ایران - 3 گل
11 ژوئن 1978 - تئوفیلو کوبیلاس: پرو - ایران - 3 گل
جام جهانی ۱۹۸۲ (اسپانیا)
۱۵ ژوئن ۱۹۸۲ - لاسلو کیس: مجارستان مقابل السالوادور - ۳ گل
۲۰ ژوئن ۱۹۸۲ - کارل هاینتس رومنیگه: آلمان مقابل شیلی - ۳ گل
۲۸ ژوئن ۱۹۸۲ - زبیگنیو بونیک: لهستان مقابل بلژیک - ۳ گل
۵ ژوئیه ۱۹۸۲ - پائولو روسی: ایتالیا مقابل برزیل - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۸۶ (مکزیک)
۸ ژوئن ۱۹۸۶ - پربن الکیِر لارسن: دانمارک مقابل اروگوئه - ۳ گل
۱۱ ژوئن ۱۹۸۶ - گری لینهکر: انگلیس مقابل لهستان - ۳ گل
۱۵ ژوئن ۱۹۸۶ - ایگور بلانف: شوروی مقابل بلژیک - ۳ گل
۱۸ ژوئن ۱۹۸۶ - امیلیو بوتراگنیو: اسپانیا مقابل دانمارک - ۴ گل
جام جهانی ۱۹۹۰ (ایتالیا)
۱۷ ژوئن ۱۹۹۰ - میشل: اسپانیا مقابل کره جنوبی - ۳ گل
۲۳ ژوئن ۱۹۹۰ - توماس اسکوراوی: چکسلواکی مقابل کاستاریکا - ۳ گل
جام جهانی ۱۹۹۴ (آمریکا)
۲۱ ژوئن ۱۹۹۴ - گابریل باتیستوتا: آرژانتین مقابل یونان - ۳ گل
۲۸ ژوئن ۱۹۹۴ - اولگ سالنکو: روسیه مقابل کامرون - ۵ گل
جام جهانی ۱۹۹۸ (فرانسه)
21 ژوئن 1998 - گابریل باتیستوتا: آرژانتین مقابل جامائیکا - 3 گل
جام جهانی ۲۰۰۲ (ژاپن و کره جنوبی)
1 ژوئن 2002 - میروسلاو کلوزه: آلمان مقابل عربستان - 3 گل
10 ژوئن 2002 - پائولتا: پرتغال - لهستان - 3 گل
جام جهانی ۲۰۱۰ (آفریقای جنوبی)
17 ژوئن 2010 - گونزالو ایگواین: آرژانتین مقابل کره جنوبی - 3 گل
جام جهانی ۲۰۱۴ (برزیل)
16 ژوئن 2014 - توماس مولر: آلمان مقابل پرتغال - 3 گل
25 ژوئن 2014 - ژردان شکیری: سوئیس مقابل هندوراس - 3 گل
جام جهانی ۲۰۱۸ (روسیه)
۱۵ ژوئن ۲۰۱۸ - کریستیانو رونالدو: پرتغال مقابل اسپانیا - ۳ گل
۲۴ ژوئن ۲۰۱۸ - هری کین: انگلیس مقابل پاناما - ۳ گل
جام جهانی ۲۰۲۲ (قطر)
6 دسامبر 2022 - گونسالو راموس: پرتغال مقابل سوئیس - 3 گل
18 دسامبر 2022 - کیلیان امباپه: فرانسه مقابل آرژانتین - 3 گل
