تعیین ۵ شانس قهرمانی جام جهانی به کمک آمار؛ تاریخ در مورد قهرمانان چه میگوید؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، جام جهانی فوتبال با وجود پیشینه ۹۶ ساله خود، همچنان از نظر تعداد رویدادهای برگزارشده رویدادی جوان محسوب میشود و دادههای محدودی دارد؛ این مسابقات هر ۴ سال یکبار برگزار میشود و ۲ دوره به دلیل جنگ جهانی دوم لغو شد. تا به امروز تنها ۲۲ دوره جام جهانی مردان شکل گرفته.
«دن سانتارومیتا» در اتلتیک میکوشد الگوهای آماری را در بین قهرمانان دورههای قبل پیدا کند. روند ثابت و مشخصی در میان تیمهای قهرمان وجود دارد و میتوانیم از آن برای پیشبینی قهرمان جام جهانی ۲۰۲۶ استفاده کنیم. تاکنون تنها ۸ کشور موفق به فتح جام جهانی شدهاند. یکی از آنها یعنی ایتالیا، نتوانست به جام جهانی ۲۰۲۶ صعود کند. اروگوئه ۲ مورد از ۴ دوره ابتدایی را فتح کرد اما امسال شانس بسیار کمی دارد. ۶ کشور دیگر (برزیل، آلمان، انگلیس، آرژانتین، فرانسه و اسپانیا) همگی در میان ۷ رتبه برتر پیشبینیها قرار دارند.
هیچ کشوری خارج از اروپا یا آمریکای جنوبی تاکنون قهرمان جام جهانی نشده است
تیمهای حذفشده: ۲۶ تیم، از جمله آمریکا، مکزیک و مراکش.
این آمار بلافاصله بسیاری از تیمها، از جمله هر ۳ میزبان این دوره را حذف میکند. این مولفه حتی فراتر از قهرمانی است و به صعود به فینال مربوط میشود. تاکنون ۱۳ کشور مختلف در فینال جام جهانی رقابت کردهاند؛ ۱۰ تیم از اروپا و ۳ تیم از آمریکای جنوبی.
حتی در مرحله نیمهنهایی تنها ۳ بار اتفاق افتاده تیمی خارج از این ۲ قاره قدرتمند بالا بیاید؛ ایالات متحده در جام جهانی ۱۹۳۰، کره جنوبی در جام ۲۰۰۲ و مراکش در دوره گذشته ۲۰۲۲. مراکش به عنوان یک تیم ملی در حال پیشرفت دیده میشود. آنها به عنوان قهرمان جام جهانی زیر ۲۰ سال و برنده برنز المپیک ۲۰۲۴ شاید در آینده این طلسم را بشکنند.
هیچ کشوری با رتبه Elo پایینتر از ۱۷ در آغاز مسابقات، قهرمان نشده است
تیمهای حذفشده: پاراگوئه، اتریش، اسکاتلند، چک، سوئد و بوسنی و هرزگوین.
سیستم رتبهبندی Elo (رنکینگ فعلی فیفا) از دنیای شطرنج مشهور شده و برای تیمهای ملی فوتبال قابل اعمال است. رتبهبندی رسمی فیفا تنها از سال ۱۹۹۲ ایجاد شده اما رتبهبندی الو را میتوان تا نخستین دوره جام جهانی ردیابی کرد. این رتبهبندی نشان میدهد جام جهانی، تاریخی مهربان با تیمهای ضعیف و شگفتیساز نداشته؛ به ویژه اگر میزبان نباشند.
پایینترین رتبه الو در میان قهرمانان جام جهانی متعلق به اروگوئه با رتبه ۱۷ جهان در سال ۱۹۵۰ بود. قهرمانی اروگوئه در ماراکانا یکی از مشهورترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی است.
حتی در نظر گرفتن رتبه ۱۷ هم نوعی ارفاق است. اروگوئه تنها قهرمان خارج از ۱۵ تیم برتر بود و ۱۵ مورد از ۲۲ قهرمان تاریخ در زمان شروع تورنمنت در میان ۴ تیم برتر ردهبندی قرار داشتند.
هیچ تیم اروپایی بدون داشتن چند برنده توپ طلا قهرمان جام جهانی نشده است
تیمهای حذفشده: بلژیک، کرواسی، نروژ، سوئیس و ترکیه
منطقی است کشورهایی که بهترین بازیکنان جهان را پرورش میدهند، تیمهای موفقی هم داشته باشند.
جایزه توپ طلا اولین بار در سال ۱۹۵۶ اهدا شد اما تا سال ۱۹۹۵ تنها به بازیکنان اروپایی تعلق میگرفت. بنابراین منصفانه نیست این قاعده را برای تیمهای آمریکای جنوبی اعمال کنیم، هرچند برزیل و آرژانتین در ۳۰ دوره از آن زمان اهدای جهانی این جایزه در مجموع ۱۳ بار آن را کسب کردهاند.
قهرمانی در جام جهانی معمولاً به کسب توپ طلا منجر میشود؛ ۷ بار از ۱۱ دورهای که تیم قهرمان بازیکنان واجد شرایط داشته است.
در میان کشورهای اروپایی، فرانسه با ۶ بازیکن مختلف، بیشترین تنوع را در کسب این جایزه دارد. آلمان و ایتالیا ۵ برنده مختلف، انگلیس ۴ برنده و هلند، پرتغال و اسپانیا هر کدام ۳ برنده متمایز میبینند. شوروی سابق ۳ برنده (یک روس و ۲ اوکراینی) داشت.
هیچ تیمی با سرمربی خارجی قهرمان جام جهانی نشده است
تیمهای حذفشده: برزیل، کلمبیا، اکوادور، انگلیس، پرتغال، اروگوئه.
این آمار چندان واقعبینانه نیست. کشورهای برتر فوتبال تمایل دارند مربیان واجد شرایطتری تربیت کنند و اصولاً به استخدام مربیان هموطن خود افتخار میکنند. ارتباط انکارناپذیری در اینجا وجود دارد اما اثبات رابطه علیت سخت است.
آیا مربیان خارجی نمیتوانستند با برخی از ترکیبهای قهرمان در گذشته به پیروزی برسند؟ احتمالاً میتوانستند اما این مولفه همچنان آمار بسیار دقیقی به دست میدهد.
وقتی برزیل کارلو آنچلوتی ایتالیایی و انگلیس توماس توخل آلمانی را به خدمت گرفت، این موضوع به بخشی از بحثهای جدی تبدیل شد. شاید بیرحمانه باشد شانس تیمی را به خاطر داشتن آنچلوتی، یکی از پرافتخارترین سرمربیان تاریخ فوتبال، نادیده بگیریم. برای این تحلیل، فرض میکنیم این قاعده دستکم برای ۴ سال دیگر پابرجا باقی میماند.
پرتغال توسط روبرتو مارتینس اسپانیایی هدایت میشود. کلمبیا (نستور لورنسو)، اکوادور (سباستین بکاسسه) و اروگوئه (مارچلو بیلسا) همگی سرمربیان آرژانتینی دارند. در جام جهانی ۲۰۲۶، ۶ سرمربی آرژانتینی روی نیمکت تیمها مینشینند؛ بیش از هر کشور دیگری.
تیمهای باقیمانده: آرژانتین، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا
هیچ چیز غیرمنتظرهای درباره تیمهای باقیمانده وجود ندارد. اسپانیا و فرانسه ۲ مدعی اصلی تمام پیشبینیها در آغاز تورنمنت هستند. آرژانتین مدافع عنوان قهرمانی است. آلمان ۴ بار قهرمان جام جهانی شده و فاصله هر کدام دستکم ۱۶ سال بوده. این موضوع توانایی آنها را برای پیروزی در دورههای مختلف نشان میدهد.
هلند تنها تیم این فهرست است که تاکنون قهرمان جام جهانی نشده و به شکل تلخی فینالهای ۱۹۷۴، ۱۹۷۸ و ۲۰۱۰ را واگذار کرده. لالههای نارنجی تاریخ پربار و ترکیب بااستعدادی در اختیار دارند و همچنان در میان مدعیان اصلی جام به شمار میروند.
