بررسی مسیر ایران در جام جهانی؛ جدال با یانکیها در شب استقلال آمریکا؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، جام جهانی ۲۰۲۶ به میزبانی آمریکای شمالی از پنجشنبه پیش رو با جدال مکزیک و آفریقای جنوبی در ورزشگاه آزتکا جرقه میخورد و ۴۸ تیم راهیافته به این رقابتها جنگ بر سر معتبرترین عنوان جهان ورزش را آغاز میکنند.
ساختار جدید جام جهانی و صعود ۳۲ تیم به مرحله یکشانزدهم نهایی بهترین فرصت برای تیمهایی مانند ایران است تا طلسم همیشگی حضور در دور حذفی را بشکنند.
سفر پردردسر آمریکا چهارمین حضور متوالی و هفتمین حضور ایران در تاریخ جام جهانی فوتبال به شمار میرود. ایران هرگز به دور حذفی راه نیافته و در این زمینه بعد از اسکاتلند (۸ دوره) بدترین عملکرد را دارد. بهترین عملکرد ایران در ادوار این رقابتها به جام جهانی 2018 برمیگردد. شکستهای سنگین و تحمل هر ۲ هتتریک جام 1978 برای غول وقت فوتبال آسیا آن هم در اولین حضور در جام جهانی غمانگیز بود اما ایران بعد از دور گروهی آن دوره هرگز خود را در جمع ۱۶ تیم برتر جهان ندید. ایران در ۱۸ مسابقه خود در جام جهانی ۳ پیروزی مقابل آمریکا، مراکش و ولز کسب کرده و بهترین عملکرد تیم در دور گروهی با کسب ۴ امتیاز و تفاضل گل صفر در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه رقم خورد.
راه صعود از گروه
در ساختار جدید جام جهانی علاوه بر ۲ تیم برتر هر گروه، ۸ تیم سوم راهی مرحله یکشانزدهم نهایی میشوند و تنها ۴ گروه ۲ تیم صعودکننده خواهند داشت. ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ با وجود کسب ۴ امتیاز، به دلیل قرارگیری در رده سوم گروه، به خانه برگشت اما حالا کسب ۴ امتیاز به احتمال ۹۹ درصد منجر به صعود میشود؛ هرچند برای قطعی شدن صعود احتمالاً به ۴ امتیاز هم نیاز نیست.
تجربه تورنمنتهای پیشین نشان میدهد قرارگیری در رده سوم و کسب ۳ امتیاز به همراه تفاضل گل صفر به احتمال زیاد برای صعود کافی است.
حداقل عملکرد لازم برای صعود به عنوان تیم سوم
جام جهانی ۱۹۹۴؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۲+
یورو ۲۰۱۶؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۱-
یورو ۲۰۲۰؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۱-
یورو ۲۰۲۴؛ ۳ امتیاز و تفاضل ۲-
جام جهانی ۲۰۱۵ زنان؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۶-
جام جهانی ۲۰۱۹ زنان؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۲-
جام ملتهای آسیا ۲۰۱۹؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل صفر
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳؛ ۲ امتیاز و تفاضل گل صفر
جام ملتهای آفریقا ۲۰۱۹؛ ۳ امتیاز و تفاضل گل ۳-
جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۱؛ ۲ امتیاز و تفاضل گل صفر
جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۳؛ ۲ امتیاز و تفاضل گل صفر
جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۵؛ ۲ امتیاز و تفاضل گل صفر
با توجه به شرایط جدول تیمهای سوم در تورنمنتهای ۲۴ تیمی اخیر، به نظر میرسد کسب حداقل ۳ امتیاز به شرط ثبت تفاضل گل مناسب برای صعود کافی باشد؛ این یعنی کسب ۳ تساوی در دور گروهی یا ثبت یک برد خوب و ۲ شکست خفیف. بیشتر مدلهای آماری، شانس ایران و مصر را برای قرارگیری در رده دوم تقریباً برابر میدانند یا با اندکی اختلاف شانس بهتر را به فرعونها میدهند.
به نظر میرسد گره صعود ایران در نخستین مسابقه این تیم و مقابل نیوزیلند مشخص شود. تمامسفیدها تقریباً مانند سال ۲۰۱۰ در جایگاه ۸۵ ردهبندی جهانی فیفا قرار دارند. حضور قبلی در جام جهانی با ۳ تساوی مقابل ایتالیای قهرمان جهان، اسلواکی و پاراگوئه همراه شد و حذف زودهنگام آتزوری را به دنبال داشت. اگر ایران از پس دفاع نیوزیلند برآید، راه صعود هموار میشود. این دیدار بامداد سهشنبه هفته آینده به میزبانی «اینگلوود» برگزار میشود و شاگردان قلعهنویی پس از ۴ روز و ۱۶ ساعت استراحت برای تقابل با بلژیک به میدان میروند.
شیاطین سرخ با عملکرد تهاجمی خیرهکننده به جام جهانی میرسند و احتمالاً بزرگترین دردسر ایران برای صعود و حفظ تفاضل گل خواهند بود. مسابقه نهایی و احتمالاً سرنوشتساز ایران ساعت ۶:۳۰ صبح شنبه ۶ تیر به میزبانی ورزشگاه سیاتل مقابل مصر شکل میگیرد. با اینکه تفاضل گل نقش مهمی در جدول برترین تیمهای سوم دارد، امسال برخلاف دورههای پیشین جام جهانی در ردهبندی گروهی بعد از امتیاز، عملکرد تیمها در بازی رودررو ملاک محاسبه خواهد بود. به این ترتیب در صورت برابری امتیازات بین ایران و مصر، نتیجه بازی آخر جایگاه ۲ تیم را در جدول مشخص میسازد.
مسیر احتمالی ایران در مرحله حذفی
اگر ایران طلسم صعود به دور حذفی را بشکند، چه رقیبانی را پیش رو خواهد داشت؟ صحبت در مورد مرحله حذفی پیش از آغاز جام خندهدار به نظر میرسد اما میتوان محدوده رقبای ایران در صورت صعود را تعیین کرد. اینکه کدام تیمهای سوم راهی مرحله حذفی میشوند (انتخاب ۸ از ۱۲) ۴۹۵ حالت مختلف را رقم میزند و سرگروه ۸ گروه از جمله گروه ایران در دور اول حذفی به مصاف یکی از تیمهای سوم خواهند رفت. صدرنشینان این گروهها در صورت پیروزی در مرحله یکهشتم نهایی به مصاف هم میروند و به همین دلیل از هماکنون در مورد جدال آلمان و فرانسه در مرحله ۱۶تیمی جام جهانی صحبت میشود.
صدرنشین گروه ایران در صورت پیروزی مقابل یکی از تیمهای سوم در مرحله یکهشتم نهایی احتمالاً به دیدار صدرنشین گروه چهارم (استرالیا، پاراگوئه، ترکیه و آمریکا) میرود. همچنین اگر ایران مرحله گروهی را در رده دوم تمام کند در نخستین مسابقه دور حذفی به مصاف تیم دوم همین گروه خواهد رفت. در بسیاری از پیشبینیها آمریکای میزبان را بخت اصلی قرارگیری در رده دوم این گروه متعادل میدانند و این میتواند به یکی از تقابلهای بهیادماندنی جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل شود. تقابل تیم دوم گروه چهارم و تیم دوم گروه هفتم ساعت ۲۱:۳۰ روز جمعه ۱۲ تیر (۳ ژوئیه) در تگزاس برگزار میشود و با شب استقلال ایالات متحده مصادف است. این شاید سومین تقابل ایران و آمریکا در ۸ دوره اخیر باشد. ایران در صورت پیروزی در این مسابقه در مرحله یکهشتم نهایی احتمالاً به مصاف صدرنشین گروه دهم (آرژانتین، الجزایر، اتریش و اردن) خواهد رفت.
اگر ایران مرحله گروهی را در رده سوم به پایان برساند و به عنوان یکی از برترین تیمهای سوم راهی مرحله حذفی شود، باید با صدرنشین یکی از گروههای دوم (بوسنی، کانادا، سوئیس و قطر) یا نهم (فرانسه، نروژ، عراق و سنگال) روبرو شود. بسنگی به این دارد کدام تیمهای سوم به مرحله حذفی میرسند. تنها در ۶۸ مورد از ۴۹۵ حالت صعود تیمهای سوم (۱۳.۷ درصد)، تیم سوم گروه ایران به دیدار صدرنشین گروه نهم میرود و اگر تیم ملی در جایگاه سوم به مرحله حذفی برسد به احتمال ۸۶.۳ درصد به مصاف صدرنشین گروه دوم (بوسنی، کانادا، سوئیس و قطر) خواهد رفت. ایران در صورت پیروزی در چنین مسابقهای، در مرحله یکهشتم نهایی احتمالاً صدرنشین گروه یازدهم (پرتغال، کلمبیا، کنگو و ازبکستان) را پیش رو خواهد داشت.
به این ترتیب، اگر ایران به مرحله حذفی برسد، صرفنظر از جایگاهش در گروه به احتمال بالای ۹۰ درصد در مرحله اول حذفی به هیچیک از قدرتهای بزرگ فوتبال اروپا یا آمریکای جنوبی برخورد نمیکند.
جام جهانی ۲۰۲۶ از ساعت ۲۲:۳۰ پنجشنبه با مصاف مکزیک و آفریقای جنوبی آغاز میشود.
