پاکسازی گروهی سکوها؛ فرهنگ نوعدوستی ژاپنی یا نمایش مقابل دوربین؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، هواداران ژاپنی پیروزی ۴ بر صفر تیم مقابل تونس در هزارمین مسابقه تاریخ جام جهانی را با ماندن در ورزشگاه مونتری برای جمعآوری زبالههای روی سکوها جشن گرفتند. این اقدام در ژاپن به نام «گومی هیرویی» شناخته میشود و بازتابدهنده تأکید ویژه بر مسئولیتپذیری در قبال فضاهای مشترک است.
کن اوکاوای ۳۰ ساله در حالی که برای جمعآوری لیوانهای رهاشده و سایر زبالههای اطراف صندلی خود خم شده بود، گفت این سنت را در اولین تجربه تماشای بازی خود در جام جهانی میبیند و خوشحال است. او گفت: «ما در مکزیک میهمان هستیم. با من به شکل فوقالعادهای رفتار شده. بنابراین این روشم برای نشان دادن قدردانی است.»
چنین رفتاری از سنین بسیار پایین در ژاپن نهادینه میشود. به دانشآموزان آموزش میدهند کلاسهای درس خود را تمیز کنند. میکو تاکیا، ۴۱ ساله به خبرگزاری رویترز گفت عادت تمیز کردنِ پشت سر به طبیعت ثانویهاش تبدیل شده. او گفت: «این یک بخش طبیعی از فرهنگ ما تلقی میشود. کار را انجام میدهیم تا مطمئن شویم هر چیزی تمیز باقی میماند و نفر بعدی میتواند به راحتی استفاده کند.»
تصاویر هواداران ژاپنی در حال نظافت استادیومها پس از مسابقات جام جهانی امسال به شدت پربازدید شده. طبق گزارش رسانههای محلی، پیش از مسابقه روز شنبه، ساموئل گارسیا، فرماندار نوئوو لئون اعلام کرد پیرو درخواست هواداران ژاپنی، هماهنگیهای لازم برای توزیع ۲۰ هزار کیسه زباله در طول مسابقه در ورزشگاه، محل ویژه هواداران و سایر مکانهای گردشگری انجام شده.
اگرچه این اقدام توجه جهانی را به خود جلب کرده است، اما بسیاری از هواداران ژاپنی میگویند این کار برای آنها اتفاقی عجیب یا خارج از عرف نیست. ایچیرو اویو، ۲۷ ساله گفت: «چنین کاری ژاپن یک امر بدیهی و از روی عقل سلیم است.» همچنین ریو ماتسوئوکا، ۳۲ ساله اشاره کرد از آوردن این بخش از فرهنگ ژاپن به صحنه جهانی احساس غرور میکند. او گفت: «من فکر میکنم مایه افتخار بزرگی است چون این فرهنگ در ورزشگاه به نمایش گذاشته میشود.»
این اما تمام ماجرا نیست. اخیرا زنی با بیان اینکه مردان باید همین رفتار را در خانههای خود هم داشته باشند، فضای مجازی را تکان داد. فیفا در شبکههای اجتماعی از هواداران ژاپنی به خاطر «رفتار بینقص و ستودنیشان» در پاکسازی سکوها پس از تساوی مقابل هلند تقدیر کرد. مردان آبیپوش در حال جمعآوری دستهجمعی زبالهها نشان داده شدند. از آن زمان تصاویر مشابهی در سراسر اینترنت پخش شده اما یک پیام در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) با ادعای اینکه مردان ژاپنی آنقدرها هم بینقص نیستند، دست به دست چرخید و پربازدید شد.
پست بیش از ۲ میلیون بار دیده شده و در آن آمده: «مردان ژاپنی در مقایسه با آمارهای بینالمللی، کمترین زمان را صرف کارهای خانه میکنند. لطفاً این کار را در خانه انجام دهید.» پست همراه با یک طرح طنزآمیز منتشر شده و نشان میدهد هواداری که با افتخار در حال تمیز کردن استادیوم است در واقع در خانه روی مبل لم داده و نسبت به انبوه لباسهای شستهنشده و همسر یا مادرش در حال شستن ظرفها، کاملاً بیتفاوت است.
طبق اعلام دفتر کابینه ژاپن با استناد به دادههای سال ۲۰۲۱ سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، مردان ژاپنی به شکل عجیبی مشارکت بسیار کمی در کارهای خانه دارند. زنان ۵.۵ برابر بیشتر از مردان وقت خود را صرف «کارهای بدون دستمزد» مانند خرید، امور منزل و مراقبت از اعضای خانواده میکنند. این شکاف بسیار بزرگتر از کشورهایی مانند پادشاهی متحد انگلیس، فرانسه و ایالات متحده است. آنجا زنان به ترتیب ۱.۸ برابر، ۱.۷ برابر و ۱.۶ برابر بیشتر از مردان برای کارهای بدون دستمزد وقت میگذارند.
حامیان، این اقدام برای پاکسازی ورزشگاه را نشانی از فرهنگ دگرخواهی و نوعدوستی ژاپن میدانند، دیگران آن را تا حدی نمایشی قلمداد کردهاند. یک کاربر نوشته: «زنانی که شوهرانشان دست به سیاه و سفید نمیزنند، باید کاری کنند آنها در خانه هم لباس تیم ملی ژاپن را بپوشند!» کاربر دیگری نوشت: «یک تعمیم بیش از حد تلقی میشود. همه مردان ژاپنی اینطور نیستند!»
