تساویهای مصلحتی جام ۲۰۲۶؛ رسوایی خیخون، این بار به ضرر ایران؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، مرحله گروهی جام جهانی تا به اینجای کار از عنصر هیجان و خطر واقعی و دلهرهآور حذف بهره چندانی نداشته است.
کره جنوبی پس از شکست غیرمنتظره یک بر صفر روز چهارشنبه مقابل آفریقای جنوبی و ایران بعد از تساوی مقابل مصر در لبه پرتگاه ایستادهاند چون ۸ تیم برتر رده سومی به مرحله یک شانزدهم نهایی راه خواهند یافت.
کسب ۳ امتیاز و تفاضل گل صفر احتمالاً برای صعود کافی خواهد بود اما اگر شکست کره مقابل آفریقای جنوبی یا توقف ایران برابر مصر در جام جهانی ۲۰۲۲ رخ میداد، ایران و کره جنوبی از همین حالا سوار بر هواپیما در راه بازگشت به خانه بودند.
اضافه شدن صعودِ تیمهای رده سوم، یکی از ویژگیهای ضروری این ساختار جدید است تا اطمینان حاصل شود ۳۲ تیم در مراحل حذفی حضور پیدا میکنند. این وضعیت اما سناریوهای اضافهای را ایجاد کرده و در آن تیمها میتوانند برای کسب نتایج خاصی بگیرند تا صعود خود را قطعی کنند یا رقبای خود را در مرحله بعد ابرگزینند.
گسترش جام جهانی به ۴۸ تیم همیشه یک مشکل آشکار را به همراه داشت و این یک عدد ناقص برای یک تورنمنت حذفی به شمار میرود.
با حضور ۳۲ تیم، محاسبات ریاضی ساده است؛ ۸ گروه ۴ تیمی که ۲ تیم اول به مرحله یکهشتم نهایی میرفتند و سپس مراحل حذفی برگزار میشد. فیفا با افزودن ۱۶ کشور دیگر، باید راهی پیدا میکرد تا به یک مرحله حذفی متقارن دست یابد. هیچ راهکار ایدهآلی وجود ندارد تا بتواند شدت و جذابیت ساختار قبلی را حفظ کند.
طرح اولیه این بود؛ ۱۶ گروه ۳ تیمی ایجاد شود و ۲ تیم برتر هر گروه به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود کنند اما یک مشکل وجود داشت. گروههای ۳ تیمی به معنای برگزاری تکبازی در هر هفته است و تیمهایی که در بازی آخر به میدان میروند، دقیقاً میدانند برای صعود به چه چیزی نیاز دارند. کشورها میتوانستند برای کسب نتایج خاص توپ بزنند تا صعود خود را به دور حذفی تضمین کنند.
فیفا همه چیز را درباره تبانی ادعا شده در رسوایی جام جهانی ۱۹۸۲ میدانست. در آن زمان با وجود گروههای ۴ تیمی، مسابقات نهایی گروه همزمان برگزار نمیشد.
آلمان غربی در آخرین بازی به مصاف اتریش رفت. یک پیروزی خفیف برای آلمانیها، هر ۲ تیم را به قیمت حذف الجزایر به مرحله بعد میفرستاد. هر ۲ تیم با پاسکاری متوالی و تمرینی در میانه میدان از نتیجه راضی بودند؛ بازی با حساب یک بر صفر به سود آلمان غربی به پایان رسید و الجزایر حذف شد.
فیفا ساختار برگزاری را تغییر داد تا تمام دیدارهای پایانی به طور همزمان برگزار شوند اما این کار با گروههای ۳ تیمی امکانپذیر نمیشد. اوج هیجان مرحله گروهی در قطر، فیفا را به تجدید نظر واداشت. فیفا پذیرفت باید ۱۲ گروه ۴ تیمی وجود داشته باشد و ۲ مسابقه به طور همزمان برگزار شود تا تیمهای صعودکننده به صف شوند.
با این حال، عامل اصلی دلهره و هیجان از بین رفت. برای اینکه ۳۲ تیم در دور حذفی حضور داشته باشند، ۸ مورد از تیمهای رده سومی باید صعود کنند. به این ترتیب، حذف شدن از صعود دشوارتر شد. این مساله با ۲ مورد از مسابقات این هفته کاملاً آشکار میشود. در اولین بازی، استرالیا روز پنجشنبه به مصاف پاراگوئه رفت. این تیمها در گروه دوم و سوم بودند و هر 2، ۳ امتیاز داشتند.
کسب ۴ امتیاز تقریباً به طور قطع برای به دست آوردن یکی از ۸ سهمیه صعود تیمهای سوم کافی است. ۲ تیم طبق شرایط موجود میدانستند نتیجه تساوی به نفع هر دوی آنهاست. مسابقه به آرامی و بدون ایجاد موقعیتهای جدی پیش رفت و با نتیجه بدون گل به پایان رسید.
استرالیا به عنوان تیم دوم صعود کرد و با شنیدن سوت پایان بازی در کنار هواداران جشن گرفت. پاراگوئه چراغخاموش عمل کرد اما آنها به مرحله بعد میرسند.
بازی بعدی، دیدار اتریش و الجزایر در گروه یازدهم است. در اینجا ۲ تیم با ۳ امتیاز در رتبههای دوم و سوم قرار دارند. کسب یک امتیاز به احتمال زیاد هر ۲ تیم را راهی مرحله بعد میکند. شکست، به احتمال زیاد یکی از آنها را به خانه میفرستد.
آیا شاهد تساوی دیگری خواهیم بود؟ الجزایر در سال ۱۹۸۲ آسیب شدیدی از این موضوع دید اما ممکن است حسابهای قدیمی را فعلاً فراموش کند و در سال ۲۰۲۶ در جریانی مشابه دارای سود باشد.
در گروه ششم هم شاهد روندی مشابه بودیم. ژاپن بازی را با ۴ امتیاز و سوئد با ۳ امتیاز آغاز کرد. آن مسابقه نیز با نتیجه یک بر یک به پایان رسید تا صعود اسکاندیناویاییها تضمین شود اما برای ژاپن حتی در صورت شکست هم خطر واقعی و بزرگی وجود نداشت.
در گروه دوازدهم شرایط مشابهی حاکم است.غنا ۴ امتیاز و کرواسی ۳ امتیاز دارند. در نمونههای زیادی تیمها ۱۰ دقیقه پایانی یک بازی گروهی را بدون هیچ تمایلی برای حمله کردن پشت سر میگذارند چون هر ۲ طرف میدانند صعودشان قطعی است.
تیمها این هفته صرفاً برای کسب یک امتیاز بازی نمیکنند اما این فرصت و احتمال برایشان فراهم شده.
بنگاههای شرطبندی قطعاً هیچ احتمالی را نادیده نمیگیرند. برای بازیهای استرالیا-پاراگوئه و اتریش-الجزایر، ضریبهای ارائهشده برای نتیجه تساوی بسیار نزدیک به هم و معنادار است.
