تاکتیکهای خاص فوتبال، زیر ذرهبین؛ پاسهای دیواری بد، فشار ماشه و پریدن از حریف!
به گزارش فوتبال 360، ویلیام بیل شنکلی فقید، یک بار گفته بود یک بازیکن صلاحیت بازی در لیورپول را به دست بیاورد، باید بتواند روی یک دیوار آجری بدود و در همین حین مشغول مبارزه هم باشد. احتمالا بیل شنکلی، ابداعکننده این سبک پاسها از بازیکنان نمیخواست حتما روی یک دیوار بدوند و بلکه کنایهای بود برای اینکه یک بازیکن توانایی کار کردن روی پاسهای دیواری را داشته باشد. البته در بین سالهای 1959 تا 1974 که سالهای مربیگری شنکلی برای لیورپول بود، قوانین و پروتکلهای مراقبت از بازیکنان به صورت امروزی وجود نداشت و شاید اسطوره قرمزها چنین درخواستی را هم از بازیکنان میکرد!
پاس دیواری چیست؟
شاید جوانان و نوجوانان امروز فوتبال بازی کردن در کوچههای نسبتا کوچک را تجربه نکرده باشند و اگر تجربهای دارند، احتمالا شبیه به چیزی که نسل قبلی آن را چشیده است، نباشد. شاید افراد تا اواخر دهه هفتاد شمسی کاملا با معنی پاس دیواری آشنا باشند و شاید نسلهای بعدی هم این واژه را درک کنند. به هر حال پاس دیواری به معنای ساده همان پاسی بود که برای گذشتن از حریف با دیوار آن را انجام میدادیم و در فوتبال واقعی این حرکت هم انجام میشد. امروزه چنین پاسی در فوتبال وجود دارد و به اصطلاح «یک-دو کردن»، دقیقا همین است. در پاس دیواری و یا یک - دو، بازیکن اول توپ را به یار خود پاس میدهد و با سرعت رو به جلو حرکت میکند تا توپ را در نقطهای جدید و با موقعیت مناسبتری دریافت کند. ابداعکننده رسمی این حرکت با نام «پاس و حرکت» بیل شنکلی بود. او اصطلاحا از بازیکنان میخواست نقش یک دیوار را ایفا کنند و همچنین بازیکنی که چنین پاسی را ارسال میکرد، باید میتوانست در فضایی بسیار کم به صورت مستقیم حرکت کند و توپ را از بازیکن دیگر دریافت کند.
پاس دیواری بد
حتما امروز تمام آکادمیهای آموزش فوتبال حرکت یک - دو و یا پاس دیواری را در انواع مختلف به بازیکنان آموزش میدهند. این نوع پاسها میتوانند در زاویههای مثلثی باشد؛ به گونهای که بازیکن برای گذر از حریف مستقیم خود، پاسی را به یار کناری خود بدهد و سپس میدود تا در نقطهای جلوتر در همان خط، توپ را دریافت کند.
نوع دیگری از این پاس وجود دارد؛ بازیکن خودی پشت به زمین حریف، برای اینکه بتواند یار مستقیم خود را کنار بزند، پاسی را به سمت مدافع یا هافبک نزدیک خودش به صورت رو به عقب ارسال و سپس دور زده و شروع به دویدن میکند. در همان حین بازیکنی که توپ را دریافت کرده، توپ را به سرعت با ضربهای برای نفر اصلی میفرستد و بازیکن با فرو بردن یار مستقیم خود در غبار، به راحتی حرکت بعدیاش را انجام میدهد. ما چنین پاسها و حرکاتی را در بارسلونای پپ گواردیولا زیاد میدیدیم. او شاید بنیانگذار بستهبندی کامل سبکهای مختلف و جدید از تفکرات شنکلی بود.
با این حال موضوع اصلی هنوز این نوع پاسها نیست. بلکه نوعی پاس خراب و بد در این نوع تاکتیک وجود دارد و احتمالا حرکتی وارونه برای تیم رقم میزند. نوع سوم پاس دیواری به گونهای است که برای جلو کشیدن حریف استفاده میشود و اصطلاحا حرکتی ضدپرس است. بازیکن شماره یک رو به زمین حریف قرار دارد و به بازیکن شماره 2 که پشت به زمین حریف است، توپ را پاس میدهد. یار مستقیم بازیکن شماره 2 که پرس سنگین را ادامهدار میکند، به سمت توپ میدود و بازیکن شماره 2 توپ را برای شماره یک ارسال میکند. در همین لحظه بازیکن شماره 2 از یار مستقیم خود جدا شده و پرس شکسته میشود اما ایراد بزرگی وجود خواهد داشت...
در عکس بالا میبینیم این نوع تاکتیک برای شکستن پرس لیورپول توسط بازیکنان چلسی مورد استفاده قرار میگیرد اما کودی خاکپو کاملا میداند قرار است با چه نوع تاکتیکی روبهرو شود و ارسال توپ بین دیاسی و فرناندس را با بدنش مسدود میکند. حالا پاس دیواری بد شکل گرفته است. دیاسی قصد داشت با ارسال پاس برای انزو فرناندس، خاکپو را از موقعیت قبلی خارج کند تا انزو بتواند با پاس بعدی فرار کند اما چند پرده بعد با مشکلی بزرگ مواجه شد.
زاویه حرکت کودی خاکپو به دیاسی اجازه یک - دو کردن را نمیداد و دیاسی حالا مجبور بود فشار پرس بیشتری را تحمل کند. انزو فرناندس هم قطعا هیچ اشتباهی را مرتکب نشد زیرا از پشت سرش اطلاع دقیقی نداشت تا بتواند حرکت را به گونه دیگری جلو ببرد. دیاسی مجبور با کار با دروازهبان میشود و حالا خودش در موقعیت کور قرار خواهد گرفت زیرا پشت به دروازه خودی میشود.
خاکپو پاشنه آشیل را پیدا کرده. ما حس میکنیم تیم چلسی، لیورپول را آزار میدهد اما در واقع بازیکنان چلسی عرق سرد را بر پیشانی خود حس میکنند. خاکپو در عکس بالا 2 موقعیت مشابه را تجربه کرده و میداند باید به چه صورتی حرکت کند. بالاخره تمرینات کلوپ به قدری در زمینه پرس کردن قدرتمند است که زهر و پادزهر در دستان بازیکنانش باشد و خاکپو با زهر این نوع پرس به دل شیرهای لندنی میزند. عاقبت این حرکت یک موقعیت حساس برای لیورپول بود و تنها شانس با یاران پوچتینو همراه شد که گلی را در این لحظه دریافت نکردند.
الگوی فشار، فشار بر ماشه!
پاس دیواری بد شاید در ظاهر نکات منفی را در ذهن ما به وجود بیاورد و به عنوان مثال منچستریها در زمان کار با تنهاخ چنین چیزی را از تیمشان زیاد ببینند و عصبانی باشند. شاید ریسک چنین پاسهایی برای موفقیت، زیاد باشد اما وقتی تمام تیمهای بزرگ از این نوع پاس استفاده میکنند، مطمئنا منظوری بزرگ در پشت آن وجود دارد. فوتبال امروز، فوتبال تاکتیکهای تیمی و حرکات گروهی است و با تغییرهایی بسیار کوچک توسط مربیان، برنده و بازنده دیدارها تغییر میکند.
این نوع پاس ریسک زیادی را همراه خود دارد اما نتیجه آن میتواند هیجانانگیز باشد. پاس دیواری بد میتواند در لحظه اول فشار پرس را روی تیم شما زیاد کند اما تنها نیاز است بازیکنانی مسلط به بازی در اختیار داشته باشید تا برای شما اثری دلنشین را خلق کنند. این الگوی بازی وقتی تیم مقابل فشار پرس را روی شما وارد میکند، به کار میرود. رفته رفته تیم حریف به زمین شما نزدیکتر میشود و استفاده از فضاهای پشت مدافعان حریف برای بازیکنان هجومی شما بسیار راحتتر خواهد بود. اگر مدافعان حریف با بقیه اعضای تیمشان حرکت نکرده باشند، احتمالا باید یقین داشته باشید فضایی مناسب بین مدافعان حریف و هافبکهایشان ایجاد شده و بازیکنان هجومی شما میتوانند به بهترین نحو از آن استفاده کنند.
تنها نیاز شما در چنین لحظههایی میتواند بازیکنی باشد که در بهترین زمان ممکن با بهترین تصمیم ممکن و با آرامشی عجیب توپ سوم این پاس دیواری را ارسال کند تا تیمش در موقعیتی فوقالعاده خوب قرار بگیرد. این حرکت توسط تیمهای زیادی انجام میشود و در انگلیس، اسپانیا، ایتالیا و آلمان چنین پاسی بسیار رایج است. در عکس زیر حرکت درست این نوع پاس دیواری را در تیم بایرن مونیخ مشاهده میکنیم و در بخش بعدی توضیحات بیشتری را ارائه میکنیم.
در عکس قبل، بایرن مونیخ پاس دیواری بد را به بهترین نحو ممکن ایجاد کرد. دنی اولمو فشار زیادی را روی بایرن مونیخ و لایمر میآورد. اوپامکانو وضعیت را شناسایی میکند و پاس دیواری بد را ارسال میکند. لایمر توپ را دریافت و به اوپامکانو بازمیگرداند. بایرن مونیخ به بهترین نحو ممکن توسط اوپامکانو و با ارسال پاس سوم به بازیکنی غیر از لایمر، فشار سنگین لایپزیش را در هم میشکند و حملهای سنگین روی سنگر حریف برنامهریزی میشود.
الگوی ماشه و پریدن از حریف
ارسال این سبک پاس غیر از اتفاقاتی که در زمین رقم میزند، پیامی برای سایر بازیکنان ارسال میکند. بازیکنان خودی وقتی همتیمیها این نوع ارسال را انجام میدهد، زنگ خطری را دریافت میکنند. این هشدار به تیم میگوید فشار پرس و الگوی پرسینگ رقیب تنگتر و سختتر شده و حالا باید منتظر شلیک ماشه باشید!
در تیم مقابل دیدن این پاس میتواند 2 روی خوب و بد داشته باشد. نکته خوب این است که فشار روی حریف زیاد شده و تا خواباندن مچ آنها زمانی باقی نمانده و نکته بد اینکه الگوی ماشه میتواند به زودی فعال شود! پاس دیواری بد الگوی ماشهای را فعال میبیند و میتواند هر پرسی را در هم بشکند. پاس یک، رو به جلو، پاس 2، رو به عقب و پاس سوم شلیک به قلب پرسینگ حریف خواهد بود.
این نوع پاسکاری دیواری، بهترین نوع ممکن برای پریدن از دفاع است و شاید بهترین موقعیت ممکن برای از بین بردن زنجیره دفاعی حریف را به همراه داشته باشد. ارسال سوم در این نوع پاس بسیار مهم خواهد بود و مهم است شما چگونه و با چه بازیکنی این پاس را میدهید. البته نکته مهم در انجام این نوع تاکتیک داشتن مهرههای مناسب برای انجامش است و تیم اریک تنهاخ و پوچتینو شاید بهترین نمونه برای نداشتن ابزار مناسب و پافشاری برای انجام این نوع تاکتیک خواهند بود. اگر پروتکلهای فوتبال اجازه میداد و میتوانستیم، بهتر بود برای اجرای چنین تاکتیکی همانند شنکلی، بازیکنان را از روی دیوار و در حال مبارزه گذر میدادیم تا ببینیم آیا تیم ما و بازیکنانمان قابلیت چنین تاکتیکی را خواهند داشت و از نگاهی دیگر، لایق پوشیدن پیراهن تیم ما هستند؟
